Tregim nga Mërgim Bekteshi

Ai e kishte dashuruar që nga fëmijëria. Ishin rritur pranë njëri-tjetrit dhe, për të, ajo kishte qenë gjithmonë si një yll i paarritshëm. Flokët e saj  të dendur i kujtonin natën e pafundme, ndërsa sytë kafe i sillnin ndër mend bukuritë e lashta që lexonte në librat e miteve, gra që burrat i kishin dashuruar deri në humbje të arsyes.

Kur e preku për herë të parë, një drithërimë i përshkoi trupin. Që nga ai çast, çdo qenie e tij jetonte për të. Jo si dashuri e zakonshme, por si një besim, si një fe e heshtur që nuk kërkonte altar.

Doli nga biblioteka e qytetit me librin Fausti në dorë. Ecte tutje pa vënë kundruall përreth tij: njerëzit, disa vetura, zhurmën e mëngjesit që për të ishte veç një zhurmë e largët, sikur vinte nga një frekuencë tjetër.

Librin e kishte kthyer në bibliotekë, por prapë kishte ndërruar mendje.
— Dua ta lexoj edhe njëherë — iu drejtua zyrtarit aty.

Me një shikim të mrrolur, zyrtari kishte aprovuar kërkesën e tij edhe për dy javë të tjera.

— Mund të më sqaroni se për çfarë bëhet fjalë në atë libër? — kishte pyetur bibliotekari.

Për Nikun ai ishte një burrë sharlatan dhe aspak i vlefshëm, një njeri që jetonte vetëm në sipërfaqen e gjërave.

— Është pak e kotë të mundohem të ta sqaroj, zotërote — ia ktheu Niku. — Goethe është më shumë filozof sesa shkrimtar. Ai flet për një ekuivalencë… për një realitet sa të mbërthyer aq dhe të frustruar. Një njeri që lidh pakt me djallin, një e keqe po aq e madhe sa gjithë ky raft me libra që ke pas vetes.

— Do të të ikë mendja një ditë dhe do të mbledhësh flutura përreth lumit — shfryu me inat bibliotekari.

— Ka një kohë të gjatë që mbledh flutura, por me krahë që syri juaj nuk i ka parë në këtë realitet, i dashur Mefistofel — iu përgjigj Niku duke i kthyer shpinën bibliotekarit të shëmtuar.

— Injorant! Kush është ky Mefistofel? Bëj kujdes me gjuhën! — ulëriu bibliotekari.

Kur doli jashtë bibliotekës, iu duk sikur kishte humbur mendjen. Ishte më herët në bibliotekë apo tani kishte dalë? Apo gjendja e tij biologjike kishte filluar të ndryshonte?

Mendonte për frekuencat në kohë. I lidhte me radion. Mendonte se, ashtu siç ndërronte kanalin e radios, ndoshta mund të ndërronte edhe frekuencën e të menduarit. Ndoshta ekzistonte një frekuencë ku njerëzit jetonin pa frikë. Një tjetër ku dashuria nuk tradhtohej. Dhe një tjetër ku Fausti nuk e takonte kurrë Mefistofelin.

Çfarë i duhej një studenti juridiku të lexonte Faustin?

Mendoi për mbledhësin e fluturave që i kishte rastisur pranë lumit me pajisje me rrjetë. Mendonte se ata ishin biologë që koleksiononin jetë të brishta, ndërsa ai koleksiononte mendime që nuk mund t’i provonte askush.

I gjithë ky mendim zgjati jo më shumë se tridhjetë sekonda, por për të ishte si orë të tëra. Shikoi mos shihte ndonjë flutur, por vjeshta ishte në fund dhe fluturat tashmë ishin zhdukur, si gjërat e bukura që nuk paralajmërojnë kurrë largimin.

Një veturë policie Zastava kaloi pranë tij. Për një çast mendoi se libri në dorë do t’i kushtonte, por ata që ishin në të vazhduan pa e parë fare. Mendja i shkoi te grekët: është e kotë ta veshësh majmunin me rroba — mbetet majmun.

Dukej se ky Faust që mbante në duar do ta shkundte nga roli i vëzhguesit objektiv. Do ta kthente në një njeri që duhej të zgjidhte: të jetonte apo të kuptonte.

Duke ecur tutje, në ballkonin e një banese një grua tundte një kuvertë. Pluhuri u shpërnda në ajër si kujtimet e një nate që askush nuk do ta përmendte më. Ai mundohej të imagjinonte jetën e tyre, nëse ata dashuroheshin apo vetëm jetonin bashkë.

“Dreq o punë… çfarë më duhej në 08:30 në bibliotekë?”

Vështroi një grumbull njerëzish që prisnin autobusin. Këpuca e majtë kishte filluar t’i merrte lagështi. Kujtimi për Gretchenin e mbërthente.

Mundohej ta lidhte gjithçka si në kuptimin juridik, krijimi i situatave para krimit. Por në kuptimin filozofik, Goethe e çonte përtej realitetit. Zemra i rrihte fort e mendja i turbullohej.

Ishte i frikësuar se mos e lëndonte me fjalët e tij. Por një ditë guxoi. Ia pranoi zjarrin e dashurisë. Që atëherë çdo e qeshur e saj e mbante gjallë. Ajo ishte dritë. Univers. Strehë. Por ndonjëherë nuk e dinte më nëse ishte ai… apo Fausti që jetonte brenda tij.

Kur hyri në sallën e improvizuar të juridikut, e kuptoi se mbante vetëm një libër — Faustin. Asgjë tjetër. Sikur të kishte ardhur aty jo për të studiuar ligjin, por për të gjykuar vetveten.

Disa kolegë e panë me hutim. Ai mendoi se ishte pamja e tij, por ndoshta Fausti dhe Mefistofeli kishin hyrë bashkë me të.

Doli nga salla ende pa hyrë profesori.

— Ku ikën, Niko?

Mendoi të kthehej, por vendosi se ishte tepër e vështirë të hynte edhe njëherë në atë dramë. Sikur libri ia lidhte shpirtin me zinxhirë. Ideja e fluturave sa e trishtonte, aq e bënte të qeshte me veten.

Të mblidhte flutura… apo ta hidhte tutje Faustin? Pa menduar padjallëzinë e Gretchenit, personazhi që mbante për zemër. Për vite edhe ai kishte dashur një Gretchen. Dhe ajo largohej gjithmonë pak më shumë sa më shumë që ai afrohej.

Për një çast mendoi: ndoshta ndihma do t’i vinte vetëm nga Mefistofeli. Ai vuri re se ajo nuk ishte më e njëjta. Më e ftohtë. Më e largët. Ai ndiente sikur nuk ekzistonte pranë saj.

Filloi të dyshonte. Por dyshimi i dukej i pamundur. Ai besonte se ajo ishte ëndrra e tij e realizuar, por ëndrra po venitej.

Në netët e vona pyeste veten: Çfarë e shqetësonte? Çfarë reflektonte në shpirtin e saj kur e shihte pranë tij? Kujtimet u kthyen në barrë. Kujtesa, armike. Dhe erdhi dita kur mësoi të vërtetën. Zemra iu drodh si të kishte rënë në një humnerë pa fund.
Ajo, e paprekshmja e tij, nuk ishte më.

Bota iu duk bosh. Fotografitë, përqafimet, të qeshurat, gjithçka u bë gri. Ai kuptoi: drita që kishte ndriçuar botën e tij ishte shuar. Ajo nuk ishte më universi i tij, por hija që i gërryente shpirtin.