Serbia përballet të dielën, më 25 tetor, me një nga garat më përcaktuese parlamentare të viteve të fundit, ku lëvizja studentore po sfidon drejtpërdrejt Partinë Përparimtare Serbe (SNS) të presidentit Aleksandar Vuçiq, e cila udhëheq me vendin që nga viti 2012. Sipas një raportimi të BBC-së, këto zgjedhje të parakohshme shihen si një provë kyçe për të ardhmen politike të vendit, pas muajsh të tërë pakënaqësish qytetare, protestash masive dhe shqetësimesh serioze për integritetin e procesit zgjedhor.

Sfida kryesore ndaj pushtetit vjen nga lista e mbështetur nga studentët, e titulluar “Lista Studentore – Studentët Fitojnë”, e cila ka arritur të mobilizojë një valë të madhe qytetarësh të pakënaqur. Lëvizja nuk ka një udhëheqës të vetëm, por përbëhet nga akademikë, mjekë, sportistë e profesionistë pa përvojë të mëparshme politike. Kandidati i parë i kësaj liste me 250 emra është kardiologu dhe profesori universitar Ilija Srdanoviq, i cili deklaroi për BBC-në se e sheh si detyrë natyrale qëndrimin përkrah studentëve në luftën e tyre të drejtë.

Udhëtimi i kësaj lëvizjeje nisi pas tragjedisë së nëntorit 2024, kur shembja e strehës së betonishtes në stacionin hekurudhor të Novi Sadit i mori jetën 16 personave, duke nxitur kërkesa të fuqishme për përgjegjësi institucionale dhe hetime ndaj korrupsionit. Analistja Helena Ivanov nga instituti “Henry Jackson Society” vlerësoi për BBC-në se studentët arritën të mobilizojnë popullatën në një shkallë që opozita tradicionale nuk e arriti kurrë, duke i krijuar Vuçiqit një sfidë të paprecedentë pavarësisht përvojës së tij të gjatë elektorale.

Në tubimin përmbyllës të mbajtur të enjten në sheshin “Slavija” të Beogradit morën pjesë rreth 150 mijë mbështetës, çka dëshmon për përkrahjen e gjerë popullore. Përfaqësues të lëvizjes nënshtrojnë se kandidatët janë përzgjedhur mbi bazën e kompetencës profesionale për ta qeverisur vendin. Nga ana tjetër, fushata është shoqëruar me akuza ndaj SNS-së për kontroll absolut të institucioneve e mediave, si dhe për presion ndaj votuesve.

Në garën e së dielës marrin pjesë 18 lista zgjedhore, nga të cilat vetëm shtatë kanë paraqitur kandidatë për të gjitha 250 vendet e parlamentit. Rreth 6.45 milionë qytetarë me të drejtë vote do të mund t’u drejtohen qendrave të votimit nga ora 07:00 deri në 20:00, me një prag zgjedhor prej 3 për qind për partitë e zakonshme. Teksa sondazhet e besueshme janë të pakta, analistët e cituar nga BBC parashikojnë një garë jashtëzakonisht të ngushtë që do të tregojë nëse lëvizja studentore mund ta përkthejë frymën e protestave në fitore politike.