Një analizë e publikuar nga Reuters nxjerr në pah ndikimin e konfliktit në Iran mbi tregjet europiane të energjisë, duke theksuar se disa vende, përfshirë Shqipëria, po përballojnë më lehtë rritjen e çmimeve falë burimeve të rinovueshme.

Sipas raportit, përshkallëzimi i situatës në Iran ka ndërprerë flukset globale të naftës dhe gazit, duke ushtruar presion të fortë mbi çmimet në të gjithë Europa. Megjithatë, Shqipëria paraqitet si një rast relativisht i qëndrueshëm, kryesisht për shkak të varësisë së lartë nga hidroenergjia.

Lumi Drin dhe kaskada e hidrocentraleve të ndërtuara gjatë periudhës komuniste sigurojnë mbi 90% të prodhimit vendas të energjisë elektrike. Ky kapacitet ka ndihmuar në mbajtjen nën kontroll të çmimeve me shumicë dhe në amortizimin e efekteve të krizës aktuale.

Analiza thekson se vendet me peshë të madhe të energjive të rinovueshme në miksin energjetik janë më pak të ekspozuara ndaj luhatjeve të forta të tregut. Ky faktor pritet të ndikojë pozitivisht në buxhetet familjare, aktivitetin e bizneseve dhe ritmet e rritjes ekonomike në muajt në vijim.

Nga ana tjetër, vendet me varësi të lartë nga gazi dhe nafta, si Italia dhe Gjermania, kanë regjistruar rritje të ndjeshme të çmimeve të energjisë. Në kontrast, Franca, e cila mbështetet gjerësisht në energjinë bërthamore, si dhe Spanja, me një përqindje të lartë të burimeve të rinovueshme, kanë përjetuar luhatje më të kufizuara, madje në disa raste edhe ulje çmimesh.

Ekspertët paralajmërojnë se diferencat në strukturën e prodhimit energjetik po përkthehen në nivele të ndryshme presioni inflacionist dhe rreziku për ngadalësim ekonomik në rajon. Ndërkohë, fenomeni i njohur si “kurba e rosës”, i lidhur me prodhimin e energjisë diellore, po krijon luhatje të theksuara gjatë ditës në vendet që mbështeten më shumë në këtë burim.

Ndikimi i krizës pritet të ndihet gradualisht edhe nga konsumatorët. Komisioni Europian ka propozuar masa për lehtësimin e barrës fiskale mbi energjinë elektrike, megjithëse kostot për buxhetet shtetërore mund të rriten ndjeshëm.

Në Shqipëria, autoritetet pranojnë se, pavarësisht qëndrueshmërisë relative, vendi nuk është plotësisht i izoluar nga kriza. Importet e energjisë mbeten të nevojshme gjatë periudhave të pikut të kërkesës, ndërsa subvencionet shtetërore po mbajnë nën kontroll çmimet për konsumatorët.

Sipas Ministrisë së Energjisë, sistemi energjetik shqiptar paraqitet aktualisht i qëndrueshëm, por presioni financiar po rritet në prapaskenë, duke shtuar sfidat për financat publike në një periudhë pasigurie globale.