“The New York Times” ka raportuar për protestat që po mbahen në Shqipëri në mbrojtje të Zvërnecit, duke theksuar se ato janë intensifikuar ditëve të fundit kundër planeve të Jared Kushnerit, dhëndrit të Presidentit amerikan, Donald Trump. Pjesëmarrja në to është masive.

Në artikull thuhet se planet për ndërtimin e resorteve luksoze përgjatë Detit Adriatik kanë shqetësuar prej kohësh ambientalistët, por se tani këto projekte janë shndërruar në një pikë përplasjeje që pasqyron pakënaqësi më të gjera ndaj qeverisë.

“Prej vitesh, këto plane — një kompleks hotelesh luksoze me vlerë 1.4 miliardë dollarë në një ishull pranë bregdetit dhe një tjetër projekt në një gadishull ku ndodhen ligatina të ndjeshme ekologjikisht — kanë ngjallur shqetësime për ruajtjen e mjedisit dhe mungesën e transparencës”, thuhet në artikull.

Artikulli i plotë:

Protestat janë shtuar ditët e fundit kundër planeve të Jared Kushnerit, dhëndrit të Presidentit Trump, për të ndërtuar prona luksoze në një pjesë ekologjikisht të ndjeshme të bregdetit shqiptar.

Protestat, të zhvilluara në kryeqytet dhe në qytete bregdetare, janë shndërruar në një simbol të pakënaqësisë së gjerë në Shqipëri, e cila prej kohësh ka qenë një nga vendet më të varfra të Evropës. Një tjetër protestë ishte planifikuar për të martën në mbrëmje në Tiranë.

Prej vitesh, këto plane — një kompleks hotelesh luksoze me vlerë 1.4 miliardë dollarë në një ishull pranë bregdetit dhe një tjetër projekt në një gadishull ku ndodhen ligatina të ndjeshme ekologjikisht — kanë ngjallur shqetësime për ruajtjen e mjedisit dhe mungesën e transparencës.

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, i ka përshkruar vazhdimisht këto projekte si një mundësi për të zgjeruar ekonominë turistike në rritje të vendit dhe për të tërhequr investitorë të huaj.

Të martën, Rama shkroi në një postim në rrjetet sociale se këto projekte përfaqësojnë “ambicien për të krijuar destinacionin më tërheqës në këtë anë të Mesdheut”.

Ai ka hedhur poshtë pretendimet e kundërshtarëve të projektit se Jared Kushner, i cili është një nga disa investitorët e përfshirë, ka marrë trajtim preferencial për të fituar favorin e vjehrrit të tij, Donald Trump.

Shtëpia e Bardhë i drejtoi pyetjet te firma e investimeve e Kushnerit, Affinity Partners, e cila është financuar kryesisht nga fondet e qeverisë së Arabisë Saudite.

Affinity Partners i referoi pyetjet te Sazan Real Estate Development LLC, kompania zhvilluese e të dy projekteve në Shqipëri.

“Jemi të entuziazmuar për mundësinë për të krijuar një destinacion të klasit botëror dhe për të realizuar një nga investimet private më të mëdha në historinë e rajonit,” tha në një deklaratë Asher Abehsera, kryetar i kompanisë zhvilluese të projekteve.

Ai tha se fokusi i tyre përfshin edhe “menaxhimin e përgjegjshëm” të mjedisit.

Jo të gjithë në Shqipëri janë dakord me këtë.

Taulant Bino, kreu i Shoqatës Ornitologjike Shqiptare dhe kundërshtar i projektit, u shpreh se e gëzon fakti që kundërshtimi ndaj këtij projekti nuk kufizohet më vetëm te ambientalistët, por është përhapur edhe në shtresa më të gjera të shoqërisë.

“Aty ka pak a shumë njerëz nga të gjitha grupet,” tha ai.

“Gjen njerëz të majtë, njerëz të djathtë dhe njerëz me besime të ndryshme fetare.”

Një nga problemet, sipas tij, është se nuk është publikuar asnjë raport për ndikimin në mjedis, siç kërkohet zakonisht për projekte të tilla zhvillimi.

Që nga fundi i prillit, Bino tha se protestuesit janë mbledhur në vendin ku planifikohet një nga zhvillimet, në Zvërnec, një zonë bregdetare prej rreth 1,000 hektarësh që strehon një larmi të madhe shpendësh, përfshirë flamingot dhe pelikanët.

Protestat nisën pasi ai dhe ambientalistë të tjerë vunë re atë që dukej si fillimi i punimeve ndërtimore. Sipas tij, në zonë ishin të dukshme gjurmët e makinerive të rënda dhe buldozerëve që po shkatërronin dunat ranore.

Bino tha se gjatë ditëve të fundit protestat janë intensifikuar pasi në zonë u vendosën rrethime me tela me gjemba. Ai shtoi se është bllokuar të paktën edhe një rrugë hyrëse.

Dhe, siç tregojnë video të verifikuara, të shtunën përplasjet morën një kthesë të shëmtuar.

Burra bërtisnin ndaj njëri-tjetrit përtej gardheve me tela me gjemba. Në një tjetër video, dy burra tërhiqnin një person zvarrë mbi rërë duke e kapur nga krahët, ndërsa në pamje të tjera njerëzit hidhnin ndaj njëri-tjetrit atë që dukej si dhe ose baltë.

Zoti Bino dhe protestues të tjerë e shohin këtë projekt si simbol të asaj që ata i druhen se mund të jetë një prapakthim demokratik në Albania, vend që doli nga dekada të tëra sundimi komunist në vitin 1991.

“Nuk bëhet fjalë vetëm për transparencën lidhur me ligjin mjedisor, por për transparencën në përgjithësi”, tha Bino.

“Bëhet fjalë për demokracinë”, shtoi Bino.

“Protestat, sigurisht, janë të përqendruara te zonat e mbrojtura, por në thelb kanë të bëjnë më shumë me demokracinë në përgjithësi.”

Prej vitesh, banorët vendas kanë ngritur shqetësime lidhur me zinxhirin e pronësisë së tokës, por marrëveshjet kanë vazhduar përpara, duke anashkaluar pakënaqësitë lokale.

Në dhjetor 2024, pas muajsh debatesh dhe kundërshtimesh, Shqipëria dha miratimin paraprak për një plan të propozuar nga Jared Kushner për të ndërtuar në Ishullin e Sazanit, një ishull i pabanuar që dikur shërbente si bazë ushtarake sekrete për nëndetëset.

Sipas planeve, zona e Zvërnecit do të përfshijë 6,000 dhoma hotelesh dhe vila, nëse projekti realizohet plotësisht.

Ambientalistët shqiptarë druhen se projekte të ngjashme mund të pasojnë edhe në zona të tjera të ndjeshme nga pikëpamja mjedisore. Bino tha se shumë njerëz shqetësohen se këto plane mund të krijojnë një precedent për zhvillime të ngjashme në vende të tjera të mbrojtura.

“Ky projekt po bëhet një lloj katalizatori” tha ai për projektin në Zvërnec, duke shtuar se projekte të tjera janë thjesht “në pritje në prapaskenë” për të marrë miratimin.