Shtetet e Bashkuara të Amerikës (ShBA) nën Donald Trumpin janë duke e shtyrë NATO-n të shkurtojë shumë nga aktivitetet e saj të jashtme, duke përfshirë edhe përfundimin e një misioni kyç të aleancës në Irak, kanë thënë katër diplomatë të NATO-s për “Politico”-n.

ShBA-ja gjithashtu ka lobuar në muajt e fundit për të zvogëluar operacionin paqeruajtës të NATO-s në Kosovë dhe për të penguar Ukrainën dhe aleatët e Indo-Paqësorit të marrin pjesë zyrtarisht në samitin vjetor të aleancës në korrik në Ankara.

Siç raporton “Politico”, kjo përpjekje pasqyron një nismë të Shtëpisë së Bardhë për ta trajtuar NATO-n si një pakt mbrojtës rreptësishtë euroatlantik dhe për të zhbërë dekada zgjerimi drejt menaxhimit të krizave, partneriteteve globale dhe nismave të udhëhequra nga vlerat, të cilat prej kohësh e kanë irrituar presidentin e ShBA-së dhe bazën e tij MAGA.

Nën nxitjen e Uashingtonit, NATO do të kufizonte të ashtuquajturat “aktivitete jashtë zone”, që shkojnë përtej detyrave thelbësore të aleancës për mbrojtje dhe parandalim. Kjo nismë është quajtur brenda radhëve si një “kthim në parametrat fillestarë”, thanë katër diplomatët, të cilëve u ishte garantuar anonimati për të folur lirshëm mbi këtë çështje të ndjeshme të brendshme. Përpjekja mund të sjellë një reduktim të shpejtë të aktiviteteve të NATO-s në ish-zonat e luftës, si dhe përjashtimin e kryeqyteteve, përfshirë Kievin dhe Kanberrën, nga diskutimet zyrtare këtë verë.

Shtëpia e Bardhë ka refuzuar të komentonte publikisht mbi programet e partneritetit dhe operacionet globale të NATO-s kur është kontaktuar nga “Politico”.

Tërheqja nga Kosova

ShBA-ja ka sinjalizuar gjithashtu se duan të zvogëlojnë misionin në Kosovë, KFOR, të udhëhequr nga NATO, sipas katër diplomatëve, gjë që është edhe më shqetësuese për aleatët evropianë, edhe nëse diskutimet për këtë mbeten në një fazë shumë të hershme. Misioni ndërkombëtar paqeruajtës i autorizuar nga OKB-ja, i cili nisi në vitin 1999 pas luftërave jugosllave, aktualisht përfshin rreth 4 500 trupa.

Engjëllushe Morina, një bashkëpunëtore e lartë e politikës në Këshillin Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë, ka thënë se misioni mbetet “i domosdoshëm” për sigurinë rajonale. “Nëse NATO tërhiqet, kjo mund të inkurajojë separatistët serbë në veri të Kosovës”, ka thënë ajo, duke shtuar se kjo krijon një efekt kopjimi midis serbëve etnikë në rajonin e Republika Srpska të Bosnjës.

“Jemi mjaft të shqetësuar për përpjekjet për të shkurtuar misionin”, ka thënë një diplomat i pestë i lartë i NATO-s, pasi “gjërat në Ballkanin Perëndimor mund të përshkallëzohen shpejt”.

I kontaktuar nga “Politico”, një zyrtar i NATO-s që fliste në emër të organizatës, ka thënë se “nuk ka një afat kohor të lidhur me misionin e NATO-s në Irak… ose me KFOR-in”, duke shtuar: “Këto misione bazohen në nevojë, i nënshtrohen rishikimit periodik dhe përshtaten me evoluimin e rrethanave”.

Për momentin, nuk është marrë asnjë vendim për përfundimin e asnjërës prej operacioneve. Të 32 aleatët duhet të miratojnë fillimin dhe përfundimin e misioneve, një proces që zakonisht përfshin manovra politike dhe fushata presioni nga disa aleatë, jo vetëm nga ShBA-ja.