Shkruan: Ibrahim Gashi 

Procesi i konstituimit të institucioneve pas zgjedhjeve ka hyrë në një fazë të prolongimit të pashmangshëm, duke krijuar një zinxhir vonesash që po rrezikon jo vetëm funksionalitetin institucional, por edhe stabilitetin financiar dhe kushtetues të vendit. Shkaku fillestar i këtij prolongimi lidhet me procesin e rinumërimit të votave të kandidatëve në nivel vendi, një proces që, edhe në skenarin më optimist, do të shtyjë certifikimin e rezultateve zgjedhore për së paku dy javë shtesë.

Nëse certifikimi i rezultateve përfundon vetëm pas kësaj periudhe, atëherë konstituimi i Kuvendit nuk mund të ndodhë para datave 10–15 shkurt. Ky afat, që tashmë duket realist, përfaqëson vetëm hapin e parë të një procesi shumë më kompleks dhe të mbushur me paqartësi. Konstituimi formal i Kuvendit është kushti bazë për çdo veprim të mëtejmë institucional, por edhe ky hap përballet me një të panjohur të madhe: çështjen e nënkryetarit të Kuvendit nga Lista Serbe, e cila aktualisht është në shqyrtim nga Gjykata Kushtetuese.

Vendimi i Gjykatës Kushtetuese për këtë çështje është faktor kyç që mund ta përshpejtojë ose ta bllokojë edhe më tej procesin. Në rast se kjo çështje zgjidhet brenda një afati relativisht të shkurtër dhe Kuvendi arrin të konstituohet plotësisht, atëherë hapet rruga për fazën tjetër – formimin e Qeverisë. Edhe në këtë skenar pozitiv, krijimi i Qeverisë nuk mund të pritet para datave 20–25 shkurt, duke e vendosur vendin në një garë të rrezikshme me kohën.

Rreziku më i madh në këtë kronologji të ngjeshur lidhet me buxhetin e shtetit. Afati i fundit, 28 shkurti, për miratimin e buxhetit nga Kuvendi është një vijë e kuqe institucionale. Nëse deri në këtë datë Kuvendi nuk arrin të votojë buxhetin, vendi përballet me një kolaps buxhetor, me pasoja të drejtpërdrejta për funksionimin e administratës publike, pagesën e pagave, pensioneve dhe financimin e shërbimeve bazë. Një situatë e tillë do të prodhonte jo vetëm krizë financiare, por edhe destabilizim politik dhe social.

Si të mos mjaftonte kjo, brenda të njëjtës periudhë kritike, deri më 5 mars, vendi duhet të përmbushë edhe një obligim tjetër kushtetues: zgjedhjen e Presidentit të ri. Ky proces kërkon një Kuvend funksional, shumicë parlamentare dhe një minimum konsensusi politik. Në kushtet e vonesave të grumbulluara dhe tensioneve politike, zgjedhja e Presidentit rrezikon të shndërrohet në një tjetër nyje bllokuese të sistemit.

Si përfundim, vendi po hyn në një periudhë të ndjeshme ku çdo vonesë shtesë prodhon pasoja të shumëfishta. Prolongimi i konstituimit të institucioneve nuk është më thjesht një çështje teknike apo procedurale, por një sfidë serioze për stabilitetin kushtetues, financiar dhe politik të shtetit. Menaxhimi i kësaj krize kërkon përgjegjësi politike, koordinim institucional dhe një qasje urgjente për të shmangur një spirale bllokadash që mund ta çojë vendin në një krizë të thellë institucionale.