Libri është shumë më tepër se një dëshmi e një brezi shqiptarësh që jetuan nën presionin e regjimit jugosllav, u detyruan të marrin rrugën e mërgimit dhe, nga larg, vazhduan të punojnë për lirinë e vendit të tyre. Në këtë rrëfim, jeta personale e autorit shndërrohet në pasqyrë të historisë së Kosovës në fundin e shekullit XX.

Me një gjuhë të drejtpërdrejtë dhe të sinqertë, Isufi rikthen kujtime nga fëmijëria në një familje të madhe fshatare, ndikimin e traditave dhe të kodit të nderit, si dhe tregimet e gjyshit që krijuan botëkuptimin e tij për guximin dhe përgjegjësinë. Rrëfimet e fëmijërisë dhe jetës në fshat i japin librit një dimension të ngrohtë dhe njerëzor, duke e bërë lexuesin të ndiejë atmosferën e një bote që sot duket e largët, por që ka ndikuar thellë në formimin e autorit.

Një nga pjesët më dramatike të librit është përballja me aparatin represiv të shtetit jugosllav pas protestave studentore të vitit 1981. Rrëfimi i autorit për marrjen në pyetje dhe kërcënimin me burgim shumëvjeçar shpalos realitetin e ashpër politik të asaj kohe dhe vendimin e vështirë për të lënë vendin dhe familjen.

Në Amerikë, historia e autorit merr një dimension të ri: nga emigrant që punon për të mbijetuar, ai bëhet aktiv në komunitetin shqiptaro-amerikan dhe, si gazetar me shkrime ne gjuhën angleze, kontribuon në përpjekjet për ta bërë çështjen e Kosovës të dëgjohet në Uashington. Kthimi i tij në Kosovë pas ndërhyrjes së NATO-s në vitin 1999 përmbyll simbolikisht një rrugëtim që përshkon dy kontinente dhe dy epoka historike.

Vlera më e madhe e këtij libri qëndron në faktin se është rrëfim i një dëshmitari. Autori nuk pretendon të shkruajë histori akademike, por të ruajë kujtimet e njerëzve, ngjarjeve dhe sakrificave që nuk duhet të harrohen. Përmes kësaj qasjeje, libri bëhet një dokument i rëndësishëm i kujtesës kolektive shqiptare.

“Rrugëtimi i gjatë drejt lirisë” është një libër për mërgimin nga zori, për rezistencën dhe për kthimin si fitues. Mbi të gjitha, është një dëshmi se liria nuk është kurrë e rastësishme, por rezultat i sakrificës, këmbënguljes dhe besimit të një brezi të tërë.
Memoari, i botuar në shqip dhe anglisht në të njëjtin vëllim nga shtëpia botuese “Armagedoni”, do të jetë së shpejti në dispozicion për lexuesit në librarinë Dukagjini në Prishtinë.

Rreth autorit Isuf Hajrizi

Isuf Hajrizi është veprimtar, gazetar dhe analist, puna e të cilit kontribuoi në sjelljen e vëmendjes ndërkombëtare ndaj përpjekjes për çlirimin e Kosovës. Si një nga figurat themeluese të gazetës shqiptaro-amerikane Illyria në New   York, ai luajti një rol të rëndësishëm në mobilizimin e diasporës shqiptare dhe në angazhimin e politikëbërësve amerikanë, gazetarëve dhe organizatave humanitare gjatë konflikteve të viteve 1990 në Ballkanin Perëndimor.

Nga viti 1999 deri në vitin 2026, Isufi mbështeti Ushtrinë e Shteteve të Bashkuara në role të komunikimit dhe inteligjencës. I lindur në Kosovë, ai u detyrua të mërgojë në Shtetet e Bashkuara në vitin 1982. Ai mbetet thellësisht i përkushtuar ndaj forcimit të mirëkuptimit, bashkëpunimit dhe lidhjeve të qëndrueshme ndërmjet vendlindjes së tij dhe atdheut që e pranoi, e mbrojti dhe i dha mundësinë të shërbejë.