Trump ultimatum Iranit: Marrëveshje ose luftë
Sipas The Guardian, rreziku i një përplasjeje ushtarake mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit është rritur ndjeshëm, pasi presidenti amerikan Donald Trump paralajmëroi se “koha po mbaron” për një marrëveshje me Teheranin dhe se një armadë e madhe ushtarake amerikane është në lëvizje drejt rajonit.
Në një postim në rrjetet sociale, Trump deklaroi se flota e udhëhequr nga aeroplanmbajtësja USS Abraham Lincoln është më e madhe se ajo që u dërgua në Venezuelë para largimit të Nicolás Maduro dhe është “e përgatitur të përmbushë misionet e saj me shpejtësi dhe dhunë, nëse do të jetë e nevojshme”.
Presidenti amerikan u bëri thirrje autoriteteve iraniane që të ulen në tryezën e negociatave për një marrëveshje që përjashton kategorikisht armët bërthamore. “Koha po mbaron. Është çështje urgjente”, shkroi Trump, duke paralajmëruar se një tjetër refuzim nga Irani do të sillte pasoja edhe më të rënda ushtarake.
Sipas The Guardian, kjo është deklarata më e drejtpërdrejtë deri më tani që tregon se Trump është i gatshëm të ndërmarrë një sulm ushtarak, nëse Irani nuk pranon negociata për të ardhmen e programit të tij bërthamor. Në të njëjtën kohë, qëndrimi i Shtëpisë së Bardhë ka ndryshuar, duke kaluar nga kritikat për shtypjen e protestave në Iran, te fokusi i drejtpërdrejtë mbi çështjen bërthamore.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, deklaroi në Senat se qeveria iraniane është “më e dobët se kurrë” që nga revolucioni i vitit 1979, por paralajmëroi se raketat balistike dhe dronët iranianë përbëjnë ende një kërcënim serioz për rreth 30 mijë trupa amerikane të dislokuara në rajon.
Nga ana e saj, Teherani ka reaguar ashpër. Ali Shamkhani, këshilltar i lartë i udhëheqësit suprem Ali Khamenei, paralajmëroi se çdo veprim ushtarak amerikan do të konsiderohej fillim lufte dhe se përgjigjja iraniane do të ishte “e menjëhershme, gjithëpërfshirëse dhe e paprecedentë”, duke përfshirë edhe goditje ndaj Tel Avivit.
Irani ka bërë të qartë se nuk do të negociojë nën presion apo kërcënime, megjithëse ka sinjalizuar gatishmëri për bisedime pa parakushte. Ndërkohë, Arabia Saudite, Katari, Egjipti dhe Turqia po përpiqen të ndërmjetësojnë për të shmangur përshkallëzimin e konfliktit.
Sipas The Guardian, Trump kërkon jo vetëm kufizimin e programit bërthamor iranian, por edhe reduktimin e aftësive raketore të Teheranit dhe ndikimit të tij rajonal. Nga ana tjetër, Irani i sheh këto kërkesa si të papranueshme dhe kujton se negociatat e mëparshme u ndërprenë pas sulmeve izraelite dhe amerikane që goditën rëndë objektet e tij bërthamore.
Në këtë klimë tensioni ekstrem, diplomatë evropianë paralajmërojnë se fundjava mund të shënojë një pikë kthese, ndërsa rreziku i një përplasjeje të drejtpërdrejtë mes SHBA-së dhe Iranit duket më i afërt se kurrë.



