Strukturat drejtuese të Ushtrisë Çlirimtare Popullore të Kinës (PLA) janë tronditur ndjeshëm pas largimit të dy prej figurave më të larta ushtarake të vendit, duke ngritur pikëpyetje serioze për stabilitetin e komandës dhe aftësinë luftarake të Kinës, veçanërisht në raport me Tajvanin, shkruan BBC.

Gjatë fundjavës, autoritetet kineze konfirmuan se gjenerali Zhang Youxia, 75 vjeç, nënkryetar i Komisionit Qendror Ushtarak (CMC), si dhe gjenerali Liu Zhenli, janë vendosur nën hetim për “shkelje të rënda të disiplinës dhe ligjit”, formulim që zakonisht nënkupton akuza për korrupsion.

Zhang ishte një nga figurat më të fuqishme të ushtrisë dhe një bashkëpunëtor i afërt i presidentit Xi Jinping. Ai shërbente në Komisionin Qendror Ushtarak, organi më i lartë që kontrollon forcat e armatosura kineze dhe që drejtohet drejtpërdrejt nga Xi. Normalisht, CMC përbëhet nga rreth shtatë anëtarë, por pas valës së fundit të spastrimeve, në këtë strukturë kanë mbetur vetëm Xi Jinping dhe gjenerali Zhang Shengmin.

Sipas analistit Lyle Morris nga Instituti i Politikave të Shoqërisë Aziatike, një situatë e tillë është e paprecedentë. “PLA është në rrëmujë dhe përballet me një boshllëk serioz udhëheqës”, tha ai për BBC, duke shtuar se këto zhvillime janë të dëmshme për kontrollin dhe autoritetin e Xi mbi ushtrinë.

Edhe profesori Chong Ja Ian nga Universiteti Kombëtar i Singaporit thekson se arsyet reale të rrëzimit të Zhang dhe Liu mbeten të paqarta. Sipas tij, mungesa e transparencës ka ushqyer spekulime të shumta, që variojnë nga rrjedhje sekretesh te komplotet e brendshme dhe konfliktet fraksionale në Pekin. “Këto zhvillime tregojnë dy gjëra: se Xi mbetet figura dominuese dhe se kontrolli i informacionit në Kinë krijon pasiguri të madhe”, u shpreh ai.

Megjithëse zyrtarisht rasti lidhet me korrupsionin, analistët nuk përjashtojnë motivet politike. Fushata kundër korrupsionit e nisur nga Xi Jinping që prej ardhjes së tij në pushtet i ka dhënë atij kontroll të plotë mbi strukturat shtetërore dhe ushtarake, por është akuzuar edhe si mjet për eliminimin e rivalëve dhe konsolidimin e pushtetit personal.

Zhang Youxia konsiderohej një figurë kyçe për PLA-në, jo vetëm për lidhjet e tij të vjetra me familjen e Xi-së, por edhe sepse ishte ndër të paktët gjeneralë me përvojë reale luftarake. Largimi i tij shihet si një humbje e rëndësishme për ushtrinë kineze dhe mund të krijojë pasiguri në radhët e oficerëve të tjerë të lartë.

Spastrimet po ndodhin në një moment delikat, teksa Pekini ka shtuar presionin ndaj Tajvanit dhe ka intensifikuar retorikën për një bashkim me forcë të ishullit vetëqeverisës. Sipas ekspertëve, këto zhvillime nuk e ndryshojnë strategjinë politike të Kinës ndaj Tajvanit, por mund të ndikojnë në mënyrën se si merren vendimet operative.

“Ambicia për të kontrolluar Tajvanin varet nga Xi dhe Partia Komuniste në tërësi. Ajo që ndryshon është se vendimet ushtarake mund të përqendrohen edhe më shumë te preferencat personale të Xi-së, në mungesë të zërave profesionistë dhe të pavarur brenda ushtrisë”, theksoi Chong.

Analistët paralajmërojnë se klima e frikës dhe pasigurisë në radhët e ushtrisë mund të ndikojë negativisht në vendimmarrje dhe stabilitet afatgjatë, duke e bërë PLA-në më të kujdesshme, por edhe më të brishtë në përballje me sfida të mëdha rajonale.