Gara për AI mund të rrezikojë njerëzimin, SHBA kundër: Nuk mund të ndalemi, sepse kinezët nuk do të ndalojnë

11 shtator 2026 | 00:07

OpenAI po përballet me një dilemë gjithnjë e më të madhe: të vazhdojë garën e zhvillimit të Inteligjencës Artificiale me ritme rekord, duke rrezikuar humbjen e kontrollit, apo të ngadalësojë dhe të rrezikojë të mbetet pas rivalëve.

Alarmi po vjen edhe nga vetë drejtuesit dhe studiuesit e kompanisë, të cilët po kërkojnë që qeveritë, kompanitë rivale dhe institucionet e jashtme të vendosin kufizime në këtë garë.

Shefi shkencor i OpenAI, Jakub Pachocki, ka paralajmëruar se kompanitë e Inteligjencës Artificiale nuk mund ta ngadalësojnë garën në mënyrë individuale, ndërsa rreziku po rritet bashkë me aftësitë e modeleve.

“Nuk besoj se asnjë laborator e ka zgjidhur mjaftueshëm çështjen e sigurisë dhe monitorimit për të vazhduar përgjegjësish zgjerimin me shpejtësi maksimale për shumë gjatë”, shkroi Pachocki në një ese të titulluar “An Alien Mind”.

Sipas tij, ideja për të vazhduar garën me çdo kusht bëhet e pakuptimtë kur kuptohet serioziteti i pasojave të mundshme.

Studiuesi i Anthropic largohet: Po luajnë me jetët tona

Shqetësimet nuk janë të kufizuara vetëm te OpenAI.

Studiuesi i Anthropic, Jacob Coxon, njoftoi se po largohej nga kompania pasi nuk dëshironte të kontribuonte në atë që e konsideron një garë mes OpenAI dhe Anthropic për ndërtimin e sistemeve që mund të bëhen jashtëzakonisht të vështira për t’u kontrolluar.

“Asnjëra kompani nuk po vepron me përgjegjësi”, deklaroi Coxon, duke akuzuar kompanitë se po shkojnë drejt superinteligjencës që mund të vetë-përmirësohet dhe se po rrezikojnë jetët e njerëzve.

Edhe kolegu i tij në Anthropic, Evan Hubinger, përgjegjës për kërkimet mbi “alignment”, mbështeti këto shqetësime. Ai tha se rreziku që AI të shkaktojë zhdukjen e njerëzimit në dekadën e ardhshme, sipas vlerësimit të tij personal, është mbi 10%.

GPT-6 dhe afrimi me AGI

Paralajmërimet vijnë në një moment kur OpenAI ka prezantuar disa përparime të jashtëzakonshme.

Modeli GPT-6 Astra, i prezantuar së fundmi dhe i cilësuar si një hap brezash drejt AGI-së, ka shfaqur përmirësime të mëdha në shkencë, programim, siguri kibernetike dhe punë profesionale.

OpenAI e përkufizon AGI-në si një Inteligjencë Artificiale që mund të tejkalojë njerëzit në shumicën e punëve me vlerë ekonomike.

Pikërisht kjo rritje e shpejtë e kapaciteteve ka ndezur një debat të brendshëm mbi pyetjen se sa larg dhe sa shpejt mund të shkojë gara e AI pa humbur kontrollin mbi teknologjinë.

Frika për agjentët autonomë

Një tjetër paralajmërim ka ardhur nga Dean Ball, drejtuesi i strategjisë për të ardhmen në OpenAI.

Ai ka ngritur mundësinë e krijimit të agjentëve të AI që mund të funksionojnë në mënyrë “vetë-sovrane”, pra me një shkallë të lartë autonomie dhe jashtë kontrollit të drejtpërdrejtë njerëzor.

Sipas skenarit të tij, këta agjentë mund të fitojnë para, të blejnë vetë kapacitet informatik dhe të shpërndahen në rrjete, duke krijuar atë që ai e përshkruan si “korporata digjitale autonome, apo edhe shoqëri”.

Ball paralajmëroi se humbja reale e kontrollit është një mundësi nëse nuk merren masa.

SHBA: Nuk mund të ndalemi, Kina nuk do të ndalet

Problemi është se një ngadalësim i garës nuk shihet njësoj nga administrata amerikane.

Administrata Trump ka qenë përgjithësisht skeptike ndaj rregullave detyruese për AI, ndërsa Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, deklaroi se SHBA-të nuk mund të ndalojnë zhvillimin e Inteligjencës Artificiale për shkak të konkurrencës me Kinën.

“Ne nuk mund të ndalemi. Nuk mundeni, sepse kinezët nuk do të ndalojnë”, tha Bessent.

Sipas tij, nëse Kina do të kalonte SHBA-të në fushën e AI, pasojat do të ishin shumë të mëdha për të gjitha fushat e tjera.

AI po fillon të përshpejtojë zhvillimin e vet

Një nga shqetësimet më të mëdha lidhet me mundësinë që Inteligjenca Artificiale të fillojë të kontribuojë vetë në zhvillimin e gjeneratave të ardhshme të saj.

OpenAI deklaroi se kishte arritur objektivin për krijimin e një “stazhieri kërkimor të automatizuar”, një sistem AI i aftë të ndihmojë në proceset kërkimore.

Megjithatë, kompania pranoi se mbeten pyetje serioze dhe të pazgjidhura mbi sigurinë e sistemeve që mund të ndihmojnë në ndërtimin e pasardhësve gjithnjë e më të fuqishëm.

Vetëm dy ditë më vonë, OpenAI zbuloi se një model ende i papublikuar, më i fuqishëm se Astra, kishte prodhuar një provë për një nga shtatë problemet e Çmimeve të Mijëvjeçarit, një nga sfidat më të famshme të matematikës.

Kritikat: kompanitë paralajmërojnë për rrezikun, por vazhdojnë garën

Kritikët vënë në pikëpyetje nëse paralajmërimet e kompanive të AI shoqërohen realisht me masa të mjaftueshme.

Deputeti i Asamblesë së New York-ut dhe kritik i AI, Alex Bores, ka akuzuar kompanitë teknologjike se mund të dërgojnë një mesazh publik për rreziqet e AI, ndërsa lobojnë paralelisht kundër rregullave më të forta.

Në veçanti, ai ka ngritur shqetësime mbi përpjekjet e OpenAI për të dobësuar ose penguar propozimet që kërkojnë auditime të detyrueshme nga palë të treta për sistemet e inteligjencës artificiale.

OpenAI kërkon rregulla të reja sigurie

Nga ana tjetër, OpenAI thotë se po punon për mekanizma sigurie që qeveritë ende nuk i kanë kërkuar me ligj.

Mes tyre është edhe një politikë formale për raportimin publik të incidenteve serioze të lidhura me AI.

Sipas Dean Ball, problemi kryesor është se aktualisht nuk ekziston një politikë e tillë e standardizuar dhe se OpenAI nuk është e vetme në këtë situatë.

Gara që mund të jetë tepër e shpejtë për t’u kontrolluar

Paradoksi është se paralajmërimet më të forta po vijnë pikërisht nga njerëzit që kanë pamjen më të qartë mbi ritmin e zhvillimit të Inteligjencës Artificiale.

OpenAI dhe kompanitë e tjera të mëdha të sektorit kanë interes të fortë ekonomik për të vazhduar garën, ndërsa në të njëjtën kohë studiuesit e tyre paralajmërojnë se ritmi i përparimit mund të tejkalojë aftësinë e njerëzimit për të garantuar sigurinë dhe kontrollin.

Debati tashmë nuk është vetëm se sa e fuqishme mund të bëhet AI, por nëse njerëzit do të jenë ende në gjendje të vendosin kufijtë e saj kur ajo të arrijë nivele edhe më të larta autonomie dhe inteligjence.

Lajme të sponsorizuara

Të fundit
Komisionerja Europiane për Zgjerimin, Marta Kos, ka reaguar pas funeralit…