Huthët e Jemenit kanë sulmuar dy cisterna saudite të naftës në Detin e Kuq. Incidenti kërcënon të bllokojë plotësisht rrugët kryesore të transportit detar, gjë që mund të shkaktojë ndërprerje serioze në tregun global të energjisë.

Zëdhënësi ushtarak i Huthëve, Yahya Saree, tha të mërkurën se objektivat ishin cisternat “Encelia” dhe “Layla”, dhe arsyeja ishte “shkelja e vendimit të bllokadës së lëshuar nga forcat e armatosura”.

Sulmet u kryen duke përdorur raketa balistike dhe raketa lundrimi, si dhe dronë, të cilët shkaktuan zjarre në anije. Huthët, sipas zëdhënësit, gjithashtu detyruan “gati dhjetë anije të braktisnin rrugët e tyre dhe të ktheheshin”.

Agjencia Saudite e Shtypit (SPA) konfirmoi se cisterna Encelia u godit, duke cituar burime zyrtare nga Drejtoria e Përgjithshme Saudite e Transportit. Ajo deklaroi se të gjithë anëtarët e ekuipazhit janë të sigurt, por sulmi konsiderohet një shkelje serioze e ligjeve dhe konventave ndërkombëtare. Sauditët nuk kanë dhënë detaje për sulmin e supozuar ndaj anijes së dytë, Layla.

Zyra e Tregtisë Detare të Mbretërisë së Bashkuar (UKMTO), e cila monitoron transportin detar në rajon, konfirmoi gjithashtu se kishte marrë një raport për sulmin. “Kapiteni i cisternës raportoi një goditje të paidentifikuar me predhë e cila shkaktoi një zjarr në bord, me të cilin ekuipazhi po lufton aktualisht,” tha UKMTO.

Parimi “sy për sy”

Houthët, të njohur zyrtarisht si Ansar Allah, vendosën një bllokadë detare ndaj Arabisë Saudite më 20 korrik. Kjo pasoi një nga përshkallëzimet më të këqija të dhunës në Jemen në katër vjet, kur qeveria jemenase (e mbështetur nga një koalicion i udhëhequr nga Arabia Saudite) bombardoi aeroportin e Sanaas për të parandaluar uljen e një aeroplani iranian.

Grupi tha se embargoja detare bazohej në parimin “sy për sy”, duke theksuar të drejtën e një populli për t’iu përgjigjur një bllokade me një bllokadë. Houthët akuzojnë udhëheqësit sauditë për një rrethim 12-vjeçar dhe plaçkitje të burimeve jemenase, ndërsa Riadi i hedh poshtë këto akuza, duke pretenduar se nuk po vendos ndonjë rrethim ndaj popullit jemenas.

“Qëllimi përfundimtar i bllokadës detare të kryer nga Ansar Allah është të detyrojë Riadin të heqë embargon mbi portet dhe aeroportet e kontrolluara nga Huthit. Sauditët besojnë se përmes metodave të tilla të mbytjes ekonomike, ata mund të provokojnë një kryengritje popullore kundër Huthit”, tha gazetari me qendër në Sanaa, Hussain al-Bukhaiti, për Al Jazeera.

Sulmi vjen në një kohë jashtëzakonisht të ndjeshme. Për shkak të luftës SHBA-Izrael kundër Iranit, transporti detar përmes Ngushticës së Hormuzit është ndërprerë, kështu që Arabia Saudite është përpjekur të ridrejtojë rrjedhën e naftës përmes rrugëve alternative – nëpërmjet Detit të Kuq dhe Ngushticës Bab al-Mandeb. Megjithatë, këto rrugë tani janë nën kërcënim serioz.

Ekspertët tregojnë fuqinë që Huthitët demonstruan kur bllokuan me sukses portet izraelite nga qasja në Detin e Kuq gjatë luftës në Gaza (e cila përfundoi me një armëpushim në tetor 2025), duke rezultuar në mbylljen e portit izraelit të Eilat.

Bab al-Mandeb është një nga rrugët më të rëndësishme të transportit detar në botë. Me Ngushticën e Hormuzit të mbyllur që nga fundi i shkurtit, një mbyllje e mundshme e Bab al-Mandeb mund të ndërpresë deri në 25 përqind të furnizimeve botërore me naftë dhe gaz, gjë që do të kishte pasoja katastrofike për ekonominë globale.