Huthët e Jemenit thanë se kishin kryer sulme të reja ndaj anijeve në Detin e Kuq, duke detyruar disa prej anijeve të ktheheshin nga Ngushtica Bab el-Mandeb, duke rritur më tej rrezikun e një përshkallëzimi më të gjerë në Lindjen e Mesme dhe duke kërcënuar një nga rrugët më të rëndësishme detare midis Evropës dhe Azisë, raporton BBC.

Sulmet vijnë ndërsa SHBA-të dhe Irani vazhdojnë të përplasen, ndërsa një marrëveshje për të zhvilluar programin bërthamor civil të Arabisë Saudite nxit më tej frikën e një gare të re armësh. Analistët paralajmërojnë se viti 2026 është tashmë ndër më të paqëndrueshmit në rajon në vitet e fundit.

Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) ka kryer sulme ajrore ndaj objektivave ushtarake iraniane, duke përfshirë qendrat e komandës, depot e dronëve dhe objektet detare, për natën e 13-të radhazi. Uashingtoni thotë se qëllimi është të zvogëlojë kërcënimin që Irani paraqet për anijet tregtare në Ngushticën e Hormuzit.

Në të njëjtën kohë, Huthët, të cilët mbështeten nga Teherani, kanë rritur aktivitetet e tyre në Detin e Kuq pas rënies së një armëpushimi me Arabinë Saudite. Dy anije saudite u goditën këtë javë, ndërsa Huthët pretendojnë se kanë detyruar dhjetë anije të tjera të kthehen prapa dhe i kanë paralajmëruar të shmangin portet saudite.

Kjo kërcënon më tej trafikun përmes Bab el-Mandeb, një kalim kyç që lidh Detin e Kuq me Oqeanin Indian. Pas problemeve të shkaktuara nga trafiku i kufizuar përmes Ngushticës së Hormuzit, një bllokim i mundshëm i të dy rrugëve mund të prishë seriozisht tregtinë globale dhe furnizimet me energji.

Arabia Saudite po përpiqet të qëndrojë jashtë konfliktit midis Iranit dhe Shteteve të Bashkuara, por për shkak të mbylljes së Ngushticës së Hormuzit, ajo ka ridrejtuar disa nga eksportet e saj të naftës në terminalet në Detin e Kuq. Megjithatë, edhe ajo rrugë nuk është më e sigurt për shkak të kërcënimeve nga Huthët.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka premtuar të merret me Huthët, por operacionet ushtarake deri më tani nuk kanë arritur ta ndalojnë grupin, i cili ka kontrolluar kryeqytetin Sanaa dhe shumicën e zonave të populluara të Jemenit që nga viti 2014. Një ndërhyrje ushtarake saudite e nisur në vitin 2015 gjithashtu nuk ka arritur ta thyejë rezistencën e tyre.

Nga viti 2023 deri në vitin 2025, Huthitët sulmuan anije që pretendonin se ishin të lidhura me Izraelin, duke pretenduar se po mbështesnin palestinezët në Gaza. Këto sulme më parë kanë ndërprerë transportin detar dhe kanë rritur kostot e transportit, duke çuar në ndërhyrje ushtarake nga Shtetet e Bashkuara dhe Mbretëria e Bashkuar.

Analistët paralajmërojnë se një përshkallëzim i ri mund të ketë pasoja serioze për ekonominë globale. Një shqetësim shtesë është ngritur nga një marrëveshje me të cilën kompanitë amerikane do të ndihmojnë Arabinë Saudite të zhvillojë një program bërthamor civil, pasi ka frikë se kjo mund të shkaktojë një garë të re armatimesh në Lindjen e Mesme.

Sipas ekspertëve, pa një marrëveshje gjithëpërfshirëse midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, rajoni mund të përballet me një periudhë të gjatë paqëndrueshmërie, me rreziqe në rritje për tregtinë dhe sigurinë ndërkombëtare.