Kthimi i trupit të Ratko Mladiqit në Serbi ka hapur një përplasje të re mes Beogradit dhe përfaqësuesve europianë.

Ish-komandanti i ushtrisë serbe të Bosnjës, i dënuar me burgim të përjetshëm për gjenocid dhe krime lufte, u kthye në Beograd me avion qeveritar, ndërsa trupi i tij u prit me nderime ushtarake.

Pamjet dhe mënyra e pritjes kanë sjellë reagime të forta në Europë.

Eurodeputeti gjerman Daniel Freund e ka cilësuar si skandal mënyrën se si Serbia po e trajton kthimin e Mladiqit, duke kundërshtuar çdo përpjekje për ta paraqitur atë si figurë për t’u nderuar.

Mladiqi vdiq në moshën 84-vjeçare, ndërsa vuante dënimin në qendrën e paraburgimit të OKB-së në Hagë. Ai ishte dënuar për rolin e tij në gjenocidin e Srebrenicës, ku u vranë më shumë se 8 mijë burra dhe djem boshnjakë, si dhe për krime të tjera gjatë luftës në Bosnje.

Trupi i tij mbërriti në Beograd me një avion të qeverisë serbe, ndërsa arkivoli ishte i mbështjellë me flamurin serb. Në pritje morën pjesë familjarë, ndërsa në ceremoninë e kthimit u përfshinë edhe ushtarë serbë. Ministri serb i Drejtësisë, Nenad Vujiç, ishte gjithashtu në avion.

Reagimet europiane janë përqendruar te rreziku i glorifikimit të një personi të dënuar për gjenocid dhe krime lufte.

Eurodeputeti slloven Vladimir Prebilič e përshkroi Mladiqin si simbol të mizorive më të rënda të luftërave në ish-Jugosllavi dhe e cilësoi glorifikimin e tij të papajtueshëm me vlerat europiane.

Edhe Komisionerja Europiane për Zgjerimin, Marta Kos, anuloi vizitën e planifikuar në Serbi, duke e lidhur vendimin me mënyrën se si po trajtohet kthimi dhe përkujtimi i Mladiqit. Sipas saj, glorifikimi i tij bie ndesh me vlerat mbi të cilat mbështetet rruga e Serbisë drejt Bashkimit Europian.

Në Serbi pritet që ceremonia mortore të zhvillohet të hënën, ndërsa presidenti Aleksandar Vuçiç ka bërë të ditur se pritet pjesëmarrje e madhe. Megjithatë, pas reagimeve ndërkombëtare, Beogradi nuk ka konfirmuar zyrtarisht një funeral shtetëror për Mladiqin.

Çështja ka rikthyer në vëmendje përplasjen e Serbisë me Bashkimin Europian mbi trajtimin e krimeve të luftës dhe figurave të dënuara nga drejtësia ndërkombëtare. Për BE-në, mënyra se si Serbia përballet me të kaluarën mbetet një element i rëndësishëm në rrugën e saj drejt anëtarësimit.