Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka deklaruar se incidenti pranë bazës ajrore RAF Fairford në Britani “qartësisht përfshin dorën e një aktori të huaj”, ndërsa policia britanike vijon hetimet për një përfshirje të mundshme të Iranit.

Rubio nuk përmendi ndonjë shtet specifik dhe nuk paraqiti prova publike për pretendimin e tij. Ai e cilësoi situatën si “shumë serioze”, pasi pesë shtetas britanikë u arrestuan pranë bazës që përdoret nga bombarduesit amerikanë.

Policia britanike kundër terrorizmit tha se po shqyrton “disa pista hetimore”, përfshirë mundësinë që të dyshuarit të kenë vepruar, me vetëdije ose pa vetëdije, si përfaqësues të një shteti të huaj. Hetuesit nuk kanë përcaktuar ende nëse incidenti ishte i mbështetur nga një shtet.

Pesë burrat, të gjithë shtetas britanikë në të 20-at dhe nga Londra, u arrestuan herët të dielën pasi një banore raportoi se kishte parë tre furgonë të bardhë dhe një grup burrash pranë bazës.

Ata u arrestuan fillimisht nën dyshimin për vepra që lidhen me eksplozivët dhe më pas edhe për përgatitje të një akti terrorist, transmeton Telegrafi.

Megjithatë, të hënën të pestët u liruan me kusht nga policia. Kreu i Policisë Kundër Terrorizmit, Laurence Taylor, tha se ata i nënshtrohen kushteve të rrepta dhe “mbeten absolutisht nën hetim”.

Autoritetet britanike po shqyrtojnë disa mundësi për motivin dhe lidhjet e të dyshuarve, përfshirë një rol të mundshëm të Iranit, Rusisë ose grupeve militante jo-shtetërore. Deri tani, asnjëra prej këtyre pistave nuk është konfirmuar.

Irani ka mohuar çdo përfshirje. Ambasada iraniane në Londër i ka cilësuar pretendimet që e lidhin Teheranin me arrestimet si “spekulime të pabaza dhe dashakeqe”, duke thënë se ato synojnë të nxisin “propagandë iranofobe”.

RAF Fairford, rreth 160 kilometra në perëndim të Londrës, është një bazë britanike e përdorur nga Forcat Ajrore të SHBA-së dhe ka shërbyer si pikë operimi për bombarduesit amerikanë gjatë konflikteve të ndryshme, përfshirë operacionet e lidhura me luftën ndaj Iranit.

Pas arrestimeve, rreth 85 banesa në fshatin Whelford u evakuuan përkohësisht, ndërsa ekspertët ushtarakë për çaktivizimin e bombave përdorën një robot për të ekzaminuar tre furgonët. Banorët u lejuan të ktheheshin në shtëpi të hënën pasdite, megjithëse kordoni policor rreth automjeteve mbeti në fuqi.

Kryeministri britanik Andy Burnham kryesoi një mbledhje të komitetit të emergjencave COBRA për të shqyrtuar situatën, ndërsa ministri i Mbrojtjes, Wes Streeting, tha se banorja që njoftoi policinë kishte bërë “pikërisht gjënë e duhur”.

Incidenti ndodh në një periudhë tensioni të lartë rreth kërcënimeve nga shtetet e huaja. Autoritetet britanike kanë paralajmëruar më herët për aktivitet të grupeve të lidhura me shtete të huaja, përfshirë Iranin dhe Rusinë. MI5 ka thënë se ka ndjekur më shumë se 20 komplote potencialisht vdekjeprurëse të mbështetura nga Irani në vetëm një vit.

Lidhja me Iranin është veçanërisht e ndjeshme për shkak të rolit të RAF Fairford në operacionet amerikane. Qeveria britanike ka lejuar përdorimin e bazës nga SHBA-ja për operacione të caktuara mbrojtëse gjatë konfliktit me Iranin, ndërsa Teherani ka paralajmëruar më parë se bazat e përdorura për sulme ndaj territorit iranian mund të konsiderohen objektiva legjitime.

Hetimi mbetet në zhvillim dhe autoritetet britanike ende nuk kanë përcaktuar nëse pesë të arrestuarit kanë vepruar në emër të një shteti të huaj apo nëse incidenti ka një tjetër motiv.