Biblioteka Publike „Apostol Meksi” në Gjirokastër u shndërrua në një hapësirë të veçantë të mendimit dhe të komunikimit letrar, duke mirëpritur prezantimin e romanit „Hijet e Shpresës” të shkrimtarit Ramiz Selimi.

Veprimtaria, e organizuar në kuadër të aktiviteteve letrare të Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve „Pegasi”, dëshmoi se një vepër letrare mund të bëhet pikëtakim i brezave, i përvojave dhe i këndvështrimeve të ndryshme mbi njeriun dhe shoqërinë.

Ceremonia nisi me intonimin e Himnit Kombëtar, duke i dhënë veprimtarisë një atmosferë solemne dhe një dimension të veçantë identitar. Moderimin e takimit, si dhe paraqitjen e biografisë së autorit, e realizoi z. Drini Difo, i cili e njohu publikun me rrugëtimin jetësor dhe krijues të Ramiz Selimit, me përvojën e tij ndërmjet Kosovës dhe Austrisë dhe me angazhimin e tij të vazhdueshëm në letërsi.

Analiza akademike e romanit: nga përvoja njerëzore te letërsia botërore

Momenti qendror i veprimtarisë ishte analiza e thellë dhe gjithëpërfshirëse e romanit, e mbajtur nga akademiku Prof. Dr. Kristaq F. Shabani. Përmes një leximi kritik dhe krahasues, ai u ndal te struktura narrative, shumëdimensionaliteti tematik dhe mënyra se si romani ndërton marrëdhënien ndërmjet individit, historisë, dhimbjes, paragjykimit dhe shpresës.

Në vlerësimin e tij, Prof. Dr. Shabani e vendosi veprën në dialog krahasues me horizonte të rëndësishme të letërsisë botërore, duke iu referuar emrave si Gabriel García Márquez, Toni Morrison dhe Franz Kafka. Këto krahasime e nxorën diskutimin përtej një prezantimi të zakonshëm libri, duke e orientuar drejt pyetjeve mbi vendin e romanit shqiptar në hapësirën e letërsisë bashkëkohore.

Një nga përcaktimet më domethënëse të akademikut ishte cilësimi i „Hijeve të Shpresës” si „roman modern gjithgjinish”. Ky koncept e vë theksin te ndërthurja e formave, e mënyrave të rrëfimit dhe e shtresave kuptimore, përmes të cilave vepra nuk kufizohet në një model të vetëm narrativ, por krijon një hapësirë të gjerë për interpretim.
Krahasimet me autorë të letërsisë botërore nuk përbënin vetëm një vlerësim të veprës, por edhe një ftesë për ta lexuar atë në një kontekst më të gjerë estetik e njerëzor.

Kur të rinjtë bëhen pjesë e jetës së romanit

Një dimension i veçantë i takimit ishte pjesëmarrja e nxënëseve nga shkollat, të cilat lexuan fragmente nga romani dhe paraqitën edhe vështrimet e tyre mbi pjesët e zgjedhura. Ky moment i dha veprimtarisë një frymë të freskët dhe dëshmoi se letërsia nuk mbetet e mbyllur në librin e botuar, por vazhdon të jetojë përmes leximit, interpretimit dhe ndjeshmërisë së brezit të ri.

Leximi i fragmenteve e afroi publikun me botën e personazheve, me tensionet e tyre të brendshme dhe me përplasjet që lindin kur njeriu vihet përballë paragjykimit, përjashtimit dhe sfidave të dinjitetit. Prania e nxënëseve e shndërroi takimin nga një akt formal promovimi në një përvojë të gjallë komunikimi ndërmjet autorit, veprës dhe lexuesit.

Fjalë që pasurojnë debatin

Në vazhdim, Prof. Safet Gerxhaliu mbajti një fjalim dinjitoz me përmbajtje politike, duke sjellë reflektime që e pasuruan dimensionin njerëzor dhe shoqëror të veprimtarisë. Ndërhyrja e tij i dha takimit një tjetër thellësi, duke e lidhur letërsinë me përgjegjësinë e intelektualit, me përvojën e jetës dhe me nevojën për të ruajtur vlerat që e mbajnë njeriun të qëndrueshëm përballë vështirësive. Një vështrim e dha edhe Prof. Sakip Imeri.

Me vështrimet dhe përshëndetjet e tyre kontribuuan gjithashtu Prof. Agim Liço, Dr. Aristotel Gusho, Ajdini Ylli, si dhe shkrimtarë e poetë nga Gjirokastra. Pjesëmarrësit sollën këndvështrime të ndryshme, duke krijuar një atmosferë ku fjala letrare u shoqërua me reflektimin kritik dhe me shkëmbimin e ideve.

Veprimtaria u pasurua edhe nga prania e mysafirëve nga Elbasani, të kryesuar nga Dr. Kujtim Ibrahimi. Kjo pjesëmarrje i dha takimit një dimension më të gjerë kulturor, duke dëshmuar se letërsia mbetet një urë komunikimi ndërmjet qyteteve, krijuesve dhe komuniteteve që ndajnë të njëjtin interes për fjalën e shkruar.

Një prezantim përtej formatit tradicional

Prezantimi i „Hijeve të Shpresës” në Gjirokastër u dallua për mënyrën se si u ndërtua dhe për larminë e zërave që morën pjesë në të. Përtej fjalimeve përshëndetëse dhe vlerësimeve për autorin, takimi krijoi hapësirë për analizë akademike, lexim interpretues nga nxënëset, diskutim intelektual dhe komunikim të drejtpërdrejtë me publikun.

Një tjetër element i rëndësishëm ishte prania e televizionit shqiptar TVSH, i cili e ndoqi veprimtarinë dhe intervistoi autorin Ramiz Selimi. Gjithashtu, në mjediset e bibliotekës u zhvillua një intervistë me shkrimtarin, e realizuar nga zotëria Kiço Muço, ku biseda u përqendrua te thelbi i romanit, shtresat e tij kuptimore dhe mesazhet që ai përcjell për lexuesin.

Këto intervista e zgjeruan komunikimin përtej sallës së bibliotekës, duke u dhënë mundësi edhe atyre që nuk ishin të pranishëm ta njihnin më nga afër veprën dhe botën krijuese të autorit.

„Hijet e Shpresës” – përballja me errësirën dhe kërkimi i dinjitetit

Romani i Ramiz Selimit e vendos njeriun përballë rrethanave që vënë në provë identitetin, qëndrueshmërinë dhe besimin e tij te vetvetja. Nëpërmjet përvojave të personazheve dhe konflikteve që ndërtojnë rrëfimin, vepra hap një debat mbi paragjykimin, përjashtimin, plagët e kujtesës dhe përpjekjen për të mos e humbur dinjitetin edhe kur rrethanat e jetës bëhen të pamëshirshme.

Titulli „Hijet e Shpresës” bart në vetvete një kundërvënie domethënëse: hija shënon barrën e së kaluarës dhe të përvojave të dhimbshme, ndërsa shpresa përfaqëson mundësinë e ringritjes dhe të një fillimi të ri. Pikërisht në këtë tension qëndron një nga boshtet e rëndësishme të romanit: njeriu nuk përcaktohet vetëm nga ajo që i ndodh, por edhe nga mënyra se si përpiqet të përballet me të.

Takimi në Gjirokastër dëshmoi se një roman mund të shërbejë si pikënisje për një bisedë më të gjerë mbi letërsinë, shoqërinë dhe gjendjen njerëzore. Për Ramiz Selimin, ky prezantim ishte një tjetër ndalesë në rrugëtimin e veprës së tij drejt lexuesve, kritikëve dhe mjediseve të ndryshme kulturore.

Nderim i veçantë për Ramiz Selimin „Poleart” Albania, Shkrimtari i Vitit 2026

Një moment me rëndësi të veçantë në rrugëtimin krijues të Ramiz Selimit ishte edhe nderimi i tij me titullin më të lartë pegasian, „Poleart” Albania – Shkrimtari i Vitit 2026. Ky vlerësim, i akorduar nga Lidhja Ndërkombëtare e Poetëve, Shkrimtarëve dhe Artistëve „Pegasi” Albania, përbën një mirënjohje për veprimtarinë e tij letrare dhe për kontributin e dhënë në fushën e letërsisë.

Ky nderim e plotësoi atmosferën e veçantë të takimit në Gjirokastër, ku romani „Hijet e Shpresës” u bë objekt i një analize të thellë akademike dhe i një diskutimi të gjerë kulturor. Për autorin, ky çmim përfaqëson jo vetëm një vlerësim për veprën e tij, por edhe një nxitje për të vijuar rrugëtimin krijues, duke e çuar më tej letërsinë që trajton kujtesën, identitetin, plagët njerëzore dhe kërkimin e dinjitetit.

Në fund, ajo që mbeti nga kjo veprimtari nuk ishte vetëm paraqitja e një libri, por përvoja e një takimi ku fjala e shkruar u shndërrua në mendim, diskutim dhe komunikim njerëzor. Gjirokastra, qyteti me një trashëgimi të pasur kulturore, i dha „Hijeve të Shpresës” një skenë ku romani u lexua, u interpretua dhe u vendos në dialog me pyetjet e mëdha të letërsisë.

Sepse një vepër e mirëfilltë nuk përfundon me faqen e fundit. Ajo vazhdon të jetojë në mendjen e lexuesit, në debatet që nxit dhe në pyetjet që lë pas.

|