Gati 2 milionë njerëz kanë humbur jetën, janë plagosur ose janë zhdukur në katër vitet e luftës në Ukrainë
Pas afro katër vitesh luftime të ashpra, numri total i humbjeve ushtarake, përfshirë ushtarët e vrarë, të plagosur ose të zhdukur, po i afrohet një pragu tragjik.
Numri i ushtarëve rusë dhe ukrainas të vrarë, të plagosur ose të zhdukur në konfliktin në Ukrainë pritet të arrijë në rreth dy milionë deri në pranverën e këtij viti, sipas një studimi të ri, një bilanc tronditës teksa ofensiva ruse ndaj vendit fqinj vazhdon, raporton noa.al duke cituar The New York Times.
Studimi, i publikuar të martën, më 27 janar, nga Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare (CSIS) në Uashington, tregon se rreth 1.2 milionë ushtarë rusë dhe gati 600 mijë ushtarë ukrainas janë vrarë, plagosur ose janë shpallur të zhdukur. Kjo do të thotë se numri total i viktimave nga të dyja palët arrin afro 1.8 milionë.
Gjatë gjithë konfliktit, numri i viktimave ka qenë i vështirë për t’u përcaktuar, pasi besohet se Rusia nënvlerëson sistematikisht numrin e të vrarëve dhe të plagosurve, ndërsa Ukraina nuk publikon shifra zyrtare. Studimi i CSIS është mbështetur, ndër të tjera, në vlerësimet e qeverive të SHBA-së dhe Mbretërisë së Bashkuar.
Ky bilanc paraqet një pamje të zymtë të përparimit të ngadaltë të Rusisë në Ukrainë, me trupat ruse që avancojnë në disa zona me rreth 15–70 metra në ditë.
Që nga janari i vitit 2024, ushtria ruse ka pushtuar 1.5% të territorit ukrainas, sipas CSIS, dhe aktualisht kontrollon rreth 20% të vendit.
Bilanci tregon gjithashtu përmasat e humbjeve të pësuara nga Ukraina. Për krahasim, në vitin 2020, kryeqyteti Kiev – qyteti më i madh i Ukrainës – kishte rreth 3 milionë banorë.
Praktikisht, numri i viktimave ushtarake ukrainase tregon se, në katër vitet e luftës, Ukraina ka humbur një numër të barabartë me rreth 20% të popullsisë së Kievit.
Në total, 1.8 milionë persona (ushtarë rusë dhe ukrainas) përfaqësojnë pothuajse një të tretën e popullsisë së kryeqytetit ukrainas para fillimit të konfliktit.
Ndryshime taktike dhe një risi në negociata
Ndërsa temperaturat e ulëta të dimrit kanë ngadalësuar lëvizjen e trupave për të dyja palët, Rusia ka shënuar përparime të dukshme në rajonet Luhansk dhe Donetsk në lindje të Ukrainës, ndërsa trupat e Moskës vazhdojnë përpjekjet për të marrë kontrollin e plotë të Donbasit.
Taktikat e të dyja palëve kanë ndryshuar. Për shkak të pranisë së vazhdueshme të dronëve në qiell, Rusia ka hequr dorë pjesërisht nga lëvizjet e mëdha të mjeteve të blinduara të rënda, duke i zëvendësuar me grupe të vogla ushtarësh në motoçikleta ose në këmbë, në përpjekje për t’u infiltruar në linjat mbrojtëse ukrainase dhe për të qenë më pak të dukshëm për dronët.
Nga ana tjetër, oficerët ukrainas të specializuar në përdorimin e dronëve monitorojnë gjurmët e këmbëve dhe të gomave në dëborë për të zbuluar lëvizjet e trupave ruse.
Bilanci më i fundit i humbjeve u publikua pasi bisedimet mes zyrtarëve rusë, ukrainas dhe amerikanë – negociatat e para në format trilateral – përfunduan të shtunën me një ton pozitiv, diçka e rrallë.
Presidenti ukrainas Volodimir Zelenski deklaroi se bisedimet kanë shënuar përparim dhe se Ukraina është e gatshme të organizojë takime të reja. Ndërkohë, zëdhënësi i Kremlinit, Dmitri Peskov, njoftoi se diskutimet do të rifillojnë javën e ardhshme.
Shtetet e Bashkuara dhe Ukraina kanë arritur një marrëveshje për pjesën më të madhe të një plani paqeje, i cili është rishikuar disa herë. Megjithatë, mbetet e paqartë nëse Moska do të pranojë ndonjë pjesë të këtij plani, sidomos duke qenë se sinjalet publike deri tani tregojnë se presidenti rus Vladimir Putin këmbëngul në kërkesën maksimale që Ukraina të dorëzojë të gjithë Donbasin (rajonet Donetsk dhe Luhansk).
Humbjet e secilës palë
Ndërkohë, numri i viktimave vazhdon të rritet. CSIS vlerëson se numri i ushtarëve rusë të vrarë arrin në rreth 325 mijë që nga momenti kur presidenti Putin urdhëroi pushtimin në shkurt 2022.
“Asnjë fuqi e madhe nuk ka pësuar, as për së afërmi, një numër kaq të madh viktimash ose vdekjesh që nga Lufta e Dytë Botërore,” thekson studimi i CSIS.
Vetëm gjatë vitit 2025, rreth 415 mijë ushtarë rusë janë vrarë ose plagosur, me një mesatare prej afro 35 mijë në muaj. Javën e kaluar, presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se rreth 26 mijë ushtarë vdesin çdo muaj në Ukrainë.
Studimi vlerëson gjithashtu se midis 100 mijë dhe 140 mijë ushtarë ukrainas janë vrarë që nga fillimi i luftës.
Rusët janë numerikisht më të shumtë se ukrainasit në fushën e betejës – pothuajse tre me një – dhe Rusia ka një popullsi më të madhe nga e cila mund të plotësojë radhët e ushtrisë. Ukraina, nga ana tjetër, po humbet një pjesë më të madhe të forcës së saj ushtarake më të vogël.
Rusia ka ruajtur nivelin e trupave pavarësisht humbjeve të mëdha, duke kryer mobilizimin e parë që nga fundi i Luftës së Dytë Botërore, si dhe duke rekrutuar të dënuar dhe shtetas të huaj. Gjithashtu, ka ofruar shpërblime financiare të konsiderueshme për rekrutët e rinj.
Deri në 15 mijë ushtarë koreano-veriorë kanë luftuar përkrah rusëve, kryesisht në rajonin Kursk në perëndim të Rusisë, pas një inkursioni të guximshëm të ushtrisë ukrainase në atë zonë. Zyrtarë të inteligjencës dhe analistë nga Koreja e Jugut vlerësojnë se të paktën disa qindra ushtarë koreano-veriorë janë vrarë deri tani.
Rusia, “në një rënie serioze si fuqi e madhe”
Lufta ka ndikuar edhe ekonominë e Rusisë, sipas Seth G. Jones, një nga autorët e studimit.
Ekonomia e luftës së Rusisë është “nën presion gjithnjë e më të madh”, thekson studimi, “me rënie të prodhimit, ngadalësim të rritjes në 0.6% në vitin 2025 dhe pa kompani teknologjike konkurruese në nivel global që të rrisin produktivitetin afatgjatë”.
Numri i lartë i viktimave, përparimi i ngadaltë territorial dhe humbjet ekonomike janë tregues të qartë se Rusia është në rënie, tha Jones.
“Performanca e dobët e Rusisë në fushën e betejës në Ukrainë dhe produktiviteti ekonomik në rënie tregojnë se Rusia ndodhet në një rënie serioze si fuqi e madhe,” u shpreh ai.
“Edhe pse Rusia ende zotëron armë bërthamore dhe një ushtri të madhe, ajo nuk është më një fuqi e madhe në shumicën e kategorive – ushtarake, ekonomike apo shkencore dhe teknologjike,” shtoi studiuesi.
Negociatat, të konsideruara “vetëm një shfaqje”
Sipas shumë ukrainasve, negociatat e zhvilluara gjatë fundjavës në Abu Dhabi, Emiratet e Bashkuara Arabe, në formatin trilateral Rusi–Ukrainë–SHBA, ishin më tepër një shfaqje, pasi Moska vazhdoi bombardimet masive ndaj Ukrainës dhe Kremlini tregoi edhe një herë se nuk e dëshiron paqen, shkruajnë AFP dhe Agerpres.
“Përpjekje për paqe? Një takim trilateral në Emirate? Diplomaci? Për ukrainasit, ishte thjesht një tjetër natë terrori rus,” përmblodhi ministri i Jashtëm ukrainas, Andrii Sybiha, të shtunën në mëngjes.
Gjatë natës nga e premtja në të shtunë, Rusia lëshoi mbi Ukrainë 370 dronë dhe 27 raketa.
Në shenjë mosbesimi ndaj Moskës, Volodimir Zelenski shprehu të hënën shpresën se këto bisedime, që pritet të rifillojnë të dielën, nuk do të përdoren “në mënyrë cinike” nga Moska “për të vonuar masa shtesë që synojnë rritjen e presionit ndaj Rusisë”.
Paralelisht me negociatat – të parat mes Kievit dhe Moskës mbi planin amerikan të paqes – Rusia refuzon çdo formë armëpushimi.
Zelenski ka ritheksuar se Rusia duhet të detyrohet të hyjë në negociata reale, nën presionin e sanksioneve të rënda dhe të një mbështetjeje ushtarake më të madhe për Kievin. Skepticizmi i tij ndaj gatishmërisë së Moskës për të negociuar ndahet gjerësisht në Ukrainë.
“Është thjesht një shfaqje për opinionin publik. Rusia nuk do të nënshkruajë asnjë marrëveshje. Duhet të përgatitemi për më të keqen dhe të shpresojmë për më të mirën,” tha Pavlo, një banor i Kievit.
“‘Këto negociata nuk na japin asnjë shpresë për një rezultat pozitiv. E vetmja shpresë është rezistenca e popullit tonë,’” u shpreh një tjetër banore e kryeqytetit ukrainas, Irina Beregovaia, 48 vjeçe.
Që nga fillimi i pushtimit rus në shkurt 2022, të dyja palët kanë zhvilluar disa raunde bisedimesh direkte dhe indirekte, në Stamboll, Arabinë Saudite, Zvicër apo Bjellorusi, pa arritur t’i japin fund këtij konflikti, më të përgjakshmin në Evropë që nga Lufta e Dytë Botërore.
FOTO: Iryna Rybakova / AFP / Profimedia



