Nepal: Të paktën 19 të vdekur nga kaosi kundër korrupsionit dhe papunësisë
Ajo që filloi si një lëvizje në mediat sociale e udhëhequr nga Gjenerata Z kundër stilit të jetesës luksoze të “Nepo Kids” çoi në rrëzimin e një Kryeministri dhe në trazirat më vdekjeprurëse sociale që Nepali ka parë prej vitesh.
Re tymi të errëta ngriheshin mbi ushtarët që po zbatonin një shtetrrethim në rrugët e qeta të Katmandusë të mërkurën në mëngjes, ndërsa qarkullonin thashetheme për një takim të mundshëm midis lëvizjes pa udhëheqës të Gjeneratës Z, ushtrisë dhe presidentit.
Një qetësi e pasigurt, pas dy netësh kaosi që panë dhjetëra mijëra njerëz të dilnin në rrugë për të shfryrë zemërimin e tyre, duke i vënë flakën parlamentit dhe Gjykatës së Lartë, simbole kyçe të shtetit dhe duke u përleshur me forcat qeveritare të dërguara për t’i mbajtur ato nën kontroll.
Trazirat filluan në fillim të shtatorit, kur një grup të rinjsh nepalezë, të ngopur duke parë fëmijët e politikanëve që postonin për çantat e tyre të firmave dhe udhëtimet luksoze, ndërsa shumica e njerëzve mezi ia dalin mbanë, organizuan një protestë paqësore.
Zemërimi kishte filluar të ziente prej vitesh për shkak të krizës së përkeqësuar të papunësisë së të rinjve në vend dhe mungesës së mundësive ekonomike, e përkeqësuar nga ajo që shumë e shihnin si një pabarazi në rritje midis elitës së vendit dhe njerëzve të zakonshëm.
Fjala u përhap shpejt në vendin himalajan me 30 milionë banorë. Pastaj, një vendim qeveritar javën e kaluar për të bllokuar në më shumë se dy duzina platformash të mediave sociale, duke përfshirë Instagram, Facebook dhe WhatsApp, i hodhi benzinë zjarrit.
Të hënën në mëngjes, mijëra të rinj, përfshirë shumë të veshur me uniforma shkolle, u mblodhën në Maitighar Mandala, një monument në zemër të Katmandusë pranë ndërtesës së parlamentit federal.
Por protestat dolën shpejt jashtë kontrollit kur disa nga protestuesit u vërsulën drejt ndërtesës së parlamentit dhe filluan të ngjiteshin në portë, duke u përleshur me policinë. Policia përdori municione luftarake, topa uji dhe gaz lotsjellës kundër protestuesve, sipas agjencisë së lajmeve Reuters.
Sipas autoriteteve nepaleze, gati 19 persona u vranë dhe qindra të tjerë u plagosën në përleshjet e së hënës.
Disa ministra të qeverisë, përfshirë ministrin e brendshëm, dhanë dorëheqjen pas dhunës, e cila shkaktoi zemërim të gjerë, si brenda Nepalit ashtu edhe ndërkombëtarisht.
Të martën, protestat u shtuan ndjeshëm ndërsa njerëz të të gjitha moshave sfiduan shtetrrethimin dhe dolën në rrugë për të protestuar kundër shtypjes së përgjakshme të qeverisë.
“(Gjenerata Z) kërkoi llogaridhënie dhe hetim të drejtë për këtë korrupsion, stilin luksoz të jetesës së këtij, për të gjithë fëmijët e këtyre politikanëve të korruptuar”, tha Shree Gurung, e cila shkoi në protesta pasi pa raportime se po vriteshin të rinj.
“Por për fat të keq, ajo që pamë ishte se qeveria përdori forca të tepërta dhe vrau, vrau këta të rinj.”
Përshkallëzim
Që nga aty, trazirat u përshkallëzuan. Protestuesit thyen dritare dhe plaçkitën bizneset lokale dhe i vunë flakën ndërtesave qeveritare. Aeroporti kryesor ndërkombëtar i vendit u rihap të mërkurën pasi ishte mbyllur për 24 orë për shkak të dhunës, tha për CNN zëdhënësi i Autoritetit të Aviacionit Civil të Nepalit, Gyanendra Bhul. Gjykata Supreme dhe Singha Durbar, një kompleks i madh pallatesh në Katmandu ku ndodhen ministritë qeveritare të Nepalit, u vunë në flakë.
Fotografitë tregonin protestues në këmbë në majë të Singa Durbar duke valëvitur flamurin nepalez, në skena që të kujtojnë një kryengritje të udhëhequr nga studentët që rrëzoi një qeveri në Bangladeshin fqinj vitin e kaluar.
Reuters raportoi se videoja tregonte gjithashtu demonstruesit duke plaçkitur rezidencën private të kryeministrit KP Sharma Oli ditën e djeshme. Turma protestuesish u panë duke hyrë me forcë në pronë dhe duke shkatërruar mobiljet përpara se t’i vinin flakën.
Protestat, të cilat udhëhiqen nga njerëz të moshës 13 deri në 28 vjeç, grupi i njohur si Gjenerata Z, kanë shkaktuar trazirat më të këqija të Nepalit prej vitesh.
Kryeministri Oli njoftoi dorëheqjen e tij të martën në një letër ku përmendte “situatën e jashtëzakonshme” në vend.
Një re e errët tymi varej mbi Katmandu ndërsa qyteti digjej, ishte shenjë e trazirave që kishin përfshirë vendin.
Në orët pas dorëheqjes së kryeministrit Oli, Ushtria Nepaleze bëri thirrje për një zgjidhje paqësore përmes dialogut, duke i nxitur “të gjithë qytetarët të ushtrojnë përmbajtje për të parandaluar humbjen e mëtejshme të jetës dhe pronës në këtë situatë kritike”.
Edhe pse protestuesit festuan rrëzimin e një udhëheqësi që e konsiderojnë si simbol të problemeve të rrënjosura thellë, shumë prej tyre ende shqetësoheshin për jetët e reja të humbura dhe koston e trazirave të kësaj jave për qytetin e tyre.
Deri ditën e sotme, rrugët në Katmandu, shumë prej të cilave të mbushura me grumbuj mbeturinash të djegura, ishin kryesisht të qeta. Disa ndërtesa ende digjnin nga zjarret e një dite më parë dhe ushtarët me pushkë zbatuan një shtetrrethim në të gjithë vendin.
Ajo që vjen më pas është e pasigurt.
Presidenti i Nepalit, Ramchandra Paudel, u ka bërë thirrje demonstruesve të “bashkëpunojnë për një zgjidhje paqësore” dhe u ka bërë thirrje të rinjve protestues të “vijnë për të folur”./CNN/



