Trendet ekonomike në Ballkanin Perëndimor, krahasuar me Slloveninë dhe Austrinë: Sa larg, sa afër
Shkruan: Safet Gërxhaliu
Shuma e eksporteve individuale të gjashtë shteteve të Ballkanit Perëndimor është afërsisht 49 miliard euro në vitin 2025..
Serbia 33,1 miliardë euro,
Bosna dhe Hercegovina 8,6 miliardë euro,
Maqedoni e Veriut 4 ,5 miliardë euro,
Shqipëria 1,9 miliardë euro,
Mali i Zi 0,572 miliardë euro,
Kosova 0,9 miliardë euro prodhime = 49,57 miliardë euro.
Gjashtē shtetet e Ballkanit Perëndimor kanë afër 17 milionë banorë që do të thotë se për kokë banori eksportojnë 2970 euro.
Sllovenia eksportoi në vitin 2025 afër 72.05 miliardë euro dhe ka afēr 2.2 milion banor që nënkupton se për kokë bamori eksporton 33.800 euro.
Austria në vitin 2025 ka eksportuar 197 miliardë euro dhe ka një popullatë afër 9.2 milionë që nënkupton se pēr kokë banori eksportojnë 21.400 euro.
Çfarë do të thotë kjo?
Sllovenia realizon afërsisht 11 herë më shumë eksport për banor sesa mesatarja e Ballkanit Perëndimor.
Austria realizon rreth 7 herë më shumë eksport për banor sesa mesatarja e rajonit.
Edhe pse Ballkani Perëndimor ka pothuajse tetë herë më shumë banorë se Sllovenia, eksporti i tij total është më i ulët se ai i Sllovenisë.
Dallimet strukturore
Austria dhe Sllovenia kanë një pjesëmarrje të madhe të:
industrisë së makinerive,
industrisë automobilistike,
industrisë farmaceutike,
prodhimit elektronik dhe teknologjisë së lartë,
produkteve me vlerë të shtuar të lartë.
Ndërkohë, shumica e shteteve të Ballkanit Perëndimor vazhdojnë të mbështeten më shumë në:
lëndë të para dhe gjysmëprodukte,
nivele të ulëta dhe të mesme të përpunimit,
industri me intensitet të lartë pune,
importe të konsiderueshme të energjisë, pajisjeve dhe mallrave të konsumit.
Për këtë arsye, eksporti për banor dhe produktiviteti eksportues janë dukshëm më të ulëta sesa në Slloveni dhe Austri.
Nëse marrim si bazë të dhënat tuaja:
Austria: 197 miliardë € eksporte, rreth 21.400 € për banor.
Sllovenia: 72,05 miliardë € eksporte, rreth 33.800 € për banor.
Ballkani Perëndimor (6 shtete): 49,57 miliardë € eksporte, rreth 2.970 € për banor.
Kjo tregon se Austria dhe veçanërisht Sllovenia mbeten ekonomi eksportuese shumë më të fuqishme se rajoni i Ballkanit Perëndimor, si për nga vlera totale e eksporteve ashtu edhe për nga eksporti për banor.
Nga e tëra kjo mund të kuptohet rēndēsia e stabilitetit politik të kētyre shteteve, orientimi drejt fuqizimit të ekonomis dhe partneriteti rajonal, evropian dhe mē gjērë!
Nuk jetohet nga patriotizmi folklorik dhe në mungesën e vizionit multidimensional drejt ardhmërisë.



