Agron Dedivanaj: Mos ta fitojë armiku betejën duke na përçarë nga brenda
Drejtori i Shkollës Shqipe në Michigan dhe veprimtari i dalluar i çështjes kombëtare, Agron Dedivanaj, ka përcjellë një mesazh të fuqishëm për bashkimin, solidaritetin dhe ruajtjen e vlerave të përbashkëta të Malësisë.
Në një thirrje të ndjerë drejtuar malësorëve dhe mbarë komunitetit shqiptar, Agron Dedivanaj thekson se përçarja e brendshme është një nga rreziqet më të mëdha për një bashkësi të vogël, e cila historikisht ka mbijetuar falë lidhjes, solidaritetit dhe ndihmës së ndërsjellë.
“Malësia është shumë e vogël për konflikte të tilla. Është shumë e vogël që energjinë tonë ta harxhojmë duke luftuar njëri-tjetrin”, është mesazhi qendror që përcjell Dedivanaj.
Sipas tij, goditjet dhe sfidat që vijnë nga jashtë mund të përballohen më lehtë kur njerëzit që i përkasin të njëjtës histori dhe të njëjtit vend qëndrojnë pranë njëri-tjetrit. Por përçarja nga brenda, thekson ai, mund të dobësojë themelet e një bashkësie.
Dedivanaj bën thirrje që mosmarrëveshjet të mos shndërrohen në armiqësi dhe që kritika të mos kthehet në sulm personal.
“Ta kundërshtojmë gabimin, por të mos e shkatërrojmë njeriun. Ta kritikojmë veprimin, por të mos ia zhveshim dinjitetin njëri-tjetrit”, thekson ai.
Në mesazhin e tij, drejtori i Shkollës Shqipe në Michigan nënvizon se bashkimi nuk nënkupton heshtje përballë gabimeve apo padrejtësive, por kërkon pjekuri dhe përgjegjësi në mënyrën se si zgjidhen dallimet.
“Para të tjerëve, t’ia ruajmë shpinën njëri-tjetrit. Mes nesh, t’ia themi të vërtetën njëri-tjetrit”, shprehet Dedivanaj.
Ai rikujton se Malësia është një hapësirë e vogël, ku familjet, historitë dhe fatet e njerëzve janë të lidhura ngushtë me njëra-tjetrën. Për këtë arsye, sipas tij, çdo konflikt i panevojshëm lë pasoja që prekin të gjithë komunitetin.
“Nuk kemi pafund njerëz për të humbur. Çdo njeri që largohet nga tjetri për shkak të krenarisë është një hallkë më pak”, thuhet në mesazhin e tij.
Një pjesë e rëndësishme e thirrjes së Dedivanajt i kushtohet nevojës për të mos lejuar që konfliktet e brendshme të shërbejnë në favor të atyre që mund të dëshirojnë dobësimin e faktorit shqiptar.
“Mos ta lejojmë armikun t’ia arrijë qëllimit duke na përçarë nga brenda”, thekson ai, duke shtuar se shpeshherë nuk është e nevojshme që një kundërshtar të godasë drejtpërdrejt, nëse një komunitet fillon ta dobësojë vetveten përmes mosbesimit, inateve dhe konflikteve të vazhdueshme.
Dedivanaj vlerëson se politika, interesat dhe funksionet janë të përkohshme, ndërsa lidhja me vendlindjen dhe përgjegjësia ndaj së ardhmes duhet të mbeten mbi interesat e momentit.
“Politika kalon, ndërsa ne mbetemi këtu. Interesat ndryshojnë, por toka mbetet”, është një nga mesazhet domethënëse të tij.
Në fund, veprimtari i çështjes kombëtare bën thirrje që energjia e Malësisë të drejtohet drejt problemeve që kërkojnë zgjidhje dhe jo drejt luftës mes vetë malësorëve.
Sipas tij, sfidat e vërteta janë përçarja, largimi i të rinjve, varfërimi, ruajtja e identitetit, forcimi i arsimit dhe krijimi i një të ardhmeje më të mirë për brezat që vijnë.
“Nëse duhet të luftojmë, të luftojmë kundër problemeve që e dobësojnë Malësinë — jo kundër njëri-tjetrit”, thekson Dedivanaj.
Mesazhi i tij përmbyllet me një thirrje të qartë për vetëdije, urtësi dhe bashkim:
“Malësia është shumë e vogël për urrejtje të mëdha, shumë e vogël për luftëra të pafundme mes nesh, por mjaftueshëm e madhe për një ide të madhe: që të bashkohemi.”
Dhe mbi të gjitha, mesazhi që mbetet është i thjeshtë dhe i fuqishëm:
Jo kundër dikujt, por për Malësinë.
Për njerëzit tanë. Për familjet tona. Për të rinjtë. Për të ardhmen.
Sepse, siç shprehet Agron Dedivanaj:
“Uji shkon, por zalli mbetet aty. Zemërimi kalon. Politika ndryshon. Interesat ndërrohen. Konfliktet shuhen. Por Malësia mbetet.”
Prandaj, Malësia duhet të ruajë njëri-tjetrin, urën mes saj dhe mbi të gjitha — bashkimin.
Sepse vetëm bashkimi do të triumfojë.
Ja postimi plotë:
MALËSIA ËSHTË SHUMË E VOGËL PËR T’U PËRÇARË
Në jetën e një populli ekziston një paradoks i dhimbshëm: goditjet më të rënda nuk janë gjithmonë ato që vijnë nga jashtë. Shpesh plagët më të thella hapen atëherë kur njerëzit e së njëjtës tokë, të së njëjtës histori dhe të së njëjtës prejardhje fillojnë ta shohin njëri-tjetrin si kundërshtarë.
Goditja nga jashtë mund të na bashkojë.
Por përçarja nga brenda mund të na dobësojë deri në themel.
Dhe pikërisht për këtë arsye duhet ta kuptojmë një të vërtetë të thjeshtë:
Malësia është shumë e vogël për konflikte të tilla.
Është shumë e vogël që energjinë tonë ta harxhojmë duke luftuar njëri-tjetrin.
Është shumë e vogël që çdo mosmarrëveshje ta shndërrojmë në armiqësi, çdo kritikë në luftë personale, çdo gabim në arsye për poshtërim dhe çdo dallim në shkak për ndarje.
Sidomos kur sulmet, sfidat dhe presionet mund të vijnë nga të gjitha anët, ne nuk e kemi luksin që forcën tonë ta konsumojmë kundër vetvetes.
Një mur mund t’i përballojë shumë stuhi nga jashtë, nëse gurët e tij qëndrojnë të lidhur me njëri-tjetrin.
Por nëse gurët fillojnë të shkëputen nga brenda, nuk duhet një stuhi e madhe për ta rrëzuar.
Kështu është edhe Malësia.
Forca jonë nuk qëndron vetëm te numri, as te emrat, pozitat, partitë, grupet apo interesat e momentit.
Forca jonë qëndron te aftësia për të mos e humbur njëri-tjetrin.
Mund të mos mendojmë njësoj.
Mund të kemi mosmarrëveshje.
Mund të gabojmë.
Mund të lëndojmë njëri-tjetrin edhe pa dashje.
Mund të ketë momente kur krenaria, zemërimi apo interesi na vendosin përballë njëri-tjetrit.
Por duhet të ekzistojë një vijë që nuk duhet ta kalojmë:
të mos e shkatërrojmë njëri-tjetrin.
Sepse kur një malësor përpiqet ta rrëzojë një malësor tjetër vetëm për të fituar një konflikt të momentit, humbja nuk është vetëm e atij që rrëzohet.
Humb Malësia.
Kur për shkak të inatit ia ekspozojmë njëri-tjetrit dobësitë, kur ia dëmtojmë emrin njëri-tjetrit, kur përpiqemi ta poshtërojmë njëri-tjetrin para të tjerëve, mund të mendojmë se kemi fituar një betejë personale.
Por ndërkohë kemi dobësuar shtëpinë e përbashkët.
Prandaj duhet ta dallojmë mbrojtjen e njëri-tjetrit nga mbrojtja e gabimit.
Nëse dikush prej nesh gabon, nuk kemi pse ta quajmë gabimin të drejtë.
Bashkimi nuk do të thotë heshtje përballë padrejtësisë.
Nuk do të thotë bindje e verbër.
Nuk do të thotë që të gjithë duhet të mendojmë njësoj.
Përkundrazi.
Bashkimi i vërtetë është aftësia për t’ia thënë të vërtetën njëri-tjetrit pa ia dorëzuar njëri-tjetrin turmës.
Ta kundërshtojmë gabimin, por të mos e shkatërrojmë njeriun.
Ta kritikojmë veprimin, por të mos ia zhveshim dinjitetin njëri-tjetrit.
Para të tjerëve, t’ia ruajmë shpinën njëri-tjetrit.
Mes nesh, t’ia themi të vërtetën njëri-tjetrit.
Sepse korrigjimi që vjen nga përgjegjësia ndërton.
Poshtërimi që vjen nga mllefi shkatërron.
Malësia ka kaluar shumë sfida për të harruar sot se çfarë vlere ka solidariteti.
Ne jemi një hapësirë e vogël.
Njihemi.
Familjet tona njihen.
Historitë tona ndërthuren.
Gëzimet dhe dhimbjet tona kalojnë nga një derë në tjetrën.
Ajo që i ndodh njërit, herët a vonë prek edhe tjetrin.
Prandaj nuk mund të sillemi sikur kemi pafund njerëz për të humbur.
Nuk kemi.
Çdo njeri që largohet nga tjetri për shkak të krenarisë është një hallkë më pak.
Çdo familje që hyn në armiqësi me tjetrën është një çarje më shumë.
Çdo grup që mendon se mund të ngrihet duke e rrëzuar tjetrin, në fund zbulon se ka dobësuar edhe tokën mbi të cilën qëndron vetë.
Në një vend të madh, një përçarje mund të duket statistikë.
Në një bashkësi të vogël, çdo përçarje ka emër, mbiemër, familje dhe pasoja.
Prandaj Malësisë nuk i duhet më shumë zjarr.
I duhet më shumë urtësi.
Nuk i duhet më shumë ndarje.
I duhet më shumë afrim.
Nuk i duhen njerëz që provojnë çdo ditë se kush është më i fortë se tjetri.
I duhen njerëz që kuptojnë se vetëm së bashku mund të jemi mjaftueshëm të fortë përballë sfidave që na rrethojnë.
Mund të kemi pikëpamje të ndryshme politike.
Mund të kemi interesa të ndryshme.
Mund të kemi bindje, karaktere dhe mënyra të ndryshme të të menduarit.
Por mbi të gjitha këto duhet të ekzistojë një vetëdije më e madhe:
Malësia është shtëpia jonë e përbashkët.
Dhe shtëpia nuk digjet për të fituar një debat brenda saj.
Nëse njëri prej nesh gabon sot, nesër mund të jemi ne ata që gabojmë.
Nëse njëri humbet drejtimin, të tjerët duhet ta ndihmojnë ta gjejë, jo ta shtyjnë edhe më tej drejt humnerës.
Nëse njëri, nga zemërimi, padituria apo keqkuptimi, e sheh tjetrin si armik, tjetri duhet të ketë pjekurinë për të kujtuar se nuk janë armiq.
Sepse dikush duhet ta ndërpresë ciklin.
Dikush duhet të jetë më i madh se inati.
Dikush duhet të ketë forcën të thotë:
“Edhe nëse sot nuk pajtohemi, nesër përsëri do të na duhet njëri-tjetri.”
Kjo nuk është dobësi.
Është mençuri.
Është vetëdije se popujt dhe bashkësitë e vogla nuk mbijetojnë duke prodhuar gjithnjë e më shumë kundërshtarë brenda vetes.
Mbijetojnë duke krijuar ura.
Dhe ura nuk ndërtohet vetëm mes njerëzve që mendojnë njësoj.
Ura e vërtetë ndërtohet pikërisht mes atyre që kanë dallime, por janë mjaftueshëm të mençur për të kuptuar se ajo që i bashkon është më e madhe se ajo që i ndan.
Ne mund të kemi gabuar ndaj njëri-tjetrit.
Mund të kemi thënë fjalë që nuk duhej t’i thoshim.
Mund të kemi harruar të mirat që kemi bërë për njëri-tjetrin.
Mund të kemi harruar kush na ka ndihmuar, kush na ka ngritur, kush ka folur mirë për ne dhe kush na ka qëndruar pranë kur kemi pasur nevojë.
Zemërimi ka një aftësi të frikshme për t’ia shkurtuar njeriut kujtesën.
Një fjalë e sotme mund të na bëjë të harrojmë njëqind të mira të djeshme.
Por historia nuk fillon ditën kur lind konflikti.
Para konfliktit kemi qenë aty.
Kemi jetuar pranë njëri-tjetrit.
Kemi festuar së bashku.
Kemi qarë së bashku.
Kemi ndihmuar njëri-tjetrin.
Kemi lidhje familjare, shoqërore, historike e njerëzore që janë shumë më të vjetra se mosmarrëveshjet e momentit.
Nuk duhet ta lejojmë një ditë zemërimi ta fshijë një histori të tërë.
Dhe mbi të gjitha, të mos e përdorim të mirën që kemi bërë si armë.
Nëse kemi ndihmuar dikë, të mos ia përplasim nesër në fytyrë.
Nëse kemi mbrojtur dikë, të mos ia kujtojmë vetëm për ta poshtëruar.
Nëse kemi ngritur dikë, të mos përpiqemi ta rrëzojmë vetëm sepse sot nuk mendon si ne.
E mira humbet madhështinë kur shndërrohet në faturë.
Edhe kur mirënjohja mungon, karakteri duhet të mbetet.
Edhe kur tjetri gabon, ne nuk duhet të bëhemi gabimi i dytë.
Edhe kur njëri humbet busullën, të mos e humbasim të gjithë drejtimin.
Sepse Malësia nuk ka nevojë që të gjithë të jenë njësoj.
Ka nevojë që të gjithë ta kuptojnë se janë në të njëjtën anë kur bëhet fjalë për të mirën e saj.
Kjo është çështja thelbësore.
Jo kush fitoi debatin.
Jo kush e tha fjalën e fundit.
Jo kush e uli tjetrin më shumë.
Jo kush kishte më shumë njerëz pas vetes.
Sepse në një luftë të brendshme ku malësorët përpiqen të mposhtin njëri-tjetrin, edhe ai që mendon se fitoi ka humbur diçka.
Ka humbur një pjesë të forcës së përbashkët.
Dhe Malësia është tepër e vogël për fitore të tilla.
Na duhet një kulturë tjetër.
Kur njëri rrëzohet, ta ngremë.
Kur njëri gabon, ta korrigjojmë.
Kur njëri zemërohet, të mos zemërohemi të gjithë.
Kur njëri provokon, të mos e kthejmë provokimin në zjarr kolektiv.
Kur dy njerëz kanë konflikt, të mos krijojmë dy kampe.
Kur dy familje kanë mosmarrëveshje, të mos e ndajmë Malësinë në dysh.
Kur politika na ndan, të mos harrojmë se politika kalon, ndërsa ne mbetemi këtu.
Kur interesat ndryshojnë, të mos harrojmë se toka mbetet.
Kur funksionet mbarojnë, kur zgjedhjet kalojnë, kur postet ndërrohen dhe kur zhurma e ditës shuhet, ne përsëri do ta shohim njëri-tjetrin.
Sepse uji shkon, por zalli mbetet aty.
Kalojnë funksionet.
Kalojnë interesat.
Kalojnë konfliktet.
Kalojnë fjalët e rënda.
Kalojnë edhe njerëzit që për një moment na bindin se duhet ta shohim njëri-tjetrin si armiq.
Por Malësia mbetet.
Familjet tona mbeten.
Emrat tanë mbeten.
Kujtesa mbetet.
Dhe mbetet pyetja se çfarë bëmë kur patëm mundësinë të zgjidhnim mes përçarjes dhe bashkimit.
Sot, më shumë se nevoja për të dëshmuar kush ka të drejtë, kemi nevojë të dëshmojmë se dimë të qëndrojmë bashkë.
Sepse sulmet mund të vijnë nga shumë anë.
Sfidat mund të jenë politike, shoqërore, ekonomike, demografike apo kulturore.
Por asnjë presion nga jashtë nuk është aq i rrezikshëm sa momenti kur ne fillojmë ta dobësojmë njëri-tjetrin nga brenda.
Të tjerët nuk kanë pse të na ndajnë, nëse ne e bëjmë vetë.
Nuk kanë pse të na dobësojnë, nëse ne harxhojmë fuqinë duke luftuar mes vete.
Nuk kanë pse t’i rrëzojnë urat tona, nëse ne vetë u vëmë zjarrin.
Dhe pikërisht këtu duhet ta kuptojmë edhe një gjë tjetër:
Mos ta lejojmë armikun t’ia arrijë qëllimit duke na përçarë nga brenda.
Sepse shpesh armikut nuk i duhet të na mposhtë drejtpërdrejt.
I mjafton të na shohë duke u dobësuar mes vete.
I mjafton të na shohë duke humbur besimin te njëri-tjetri.
I mjafton të na shohë duke u ndarë në kampe, duke ushqyer inate, duke shumëzuar konfliktet dhe duke e harxhuar forcën tonë kundër vetvetes.
Nëse ne fillojmë ta shohim njëri-tjetrin si armiq, atëherë puna e atij që na do të dobët është pothuajse e kryer.
Prandaj të mos ia bëjmë vetë armikut atë që ai do të përpiqej të na bënte.
Të mos e ndihmojmë me përçarjen tonë.
Të mos e ushqejmë me inatet tona.
Të mos i japim forcë përmes dobësive tona.
Të mos lejojmë që një konflikt mes nesh të bëhet fitore për ata që duan të na shohin të ndarë.
Kur dikush përpiqet të na ndajë, përgjigjja jonë duhet të jetë bashkimi.
Kur dikush përpiqet të mbjellë mosbesim, përgjigjja jonë duhet të jetë solidariteti.
Kur dikush pret që ne të luftojmë mes vete, përgjigjja jonë duhet të jetë pjekuria për të thënë:
“Ne mund të kemi dallime, por nuk do ta shkatërrojmë njëri-tjetrin për t’ia lehtësuar punën askujt.”
Sepse Malësia është shumë e vogël për të luftuar kundër vetvetes dhe shumë e çmuar për t’ia dorëzuar përçarjes.
Mos ta lejojmë armikun t’ia arrijë qëllimit.
Mos ta lejojmë të triumfojë përmes mosmarrëveshjeve tona.
Mos ta lejojmë të fitojë pa luftuar, vetëm duke na parë se si e dobësojmë njëri-tjetrin.
Nëse dikush pret ndarjen tonë, le të gjejë bashkim.
Nëse pret dobësinë tonë, le të gjejë qëndrueshmëri.
Nëse pret që të kthehemi kundër njëri-tjetrit, le të shohë se dimë të dallojmë konfliktin e momentit nga interesi i përbashkët.
Sepse mund të mos jemi gjithmonë dakord.
Por duhet të dimë gjithmonë kujt i shërben përçarja jonë.
Dhe kur përgjigjja nuk është Malësisë, atëherë duhet të kemi mençurinë të ndalemi.
Mos ta bëjmë armikun fitues të konflikteve tona.
Ta bëjmë bashkimin tonë humbjen e tij më të madhe.
Prandaj, bashkimi nuk është vetëm një fjalë e bukur.
Është domosdoshmëri.
Është përgjegjësi.
Është strategjia jonë më e fuqishme për të ardhmen.
Bashkimi nuk kërkon që të heshtim.
Kërkon që të dimë si të flasim.
Nuk kërkon që të mos kemi dallime.
Kërkon që dallimet të mos na bëjnë armiq.
Nuk kërkon që të mbrojmë gabimet e njëri-tjetrit.
Kërkon që, edhe kur i kundërshtojmë gabimet, të mos e shkatërrojmë njëri-tjetrin.
Nuk kërkon që të harrojmë padrejtësinë.
Kërkon që drejtësinë të mos e kërkojmë përmes një padrejtësie tjetër.
Sepse ne nuk kemi nevojë të fitojmë kundër njëri-tjetrit.
Ne kemi nevojë të fitojmë së bashku.
Kjo duhet të jetë filozofia jonë.
Nëse duhet të luftojmë, të luftojmë kundër problemeve që e dobësojnë Malësinë — jo kundër njëri-tjetrit.
Të luftojmë kundër përçarjes.
Kundër varfërimit.
Kundër largimit të të rinjve.
Kundër humbjes së identitetit dhe vlerave tona.
Kundër mosbesimit.
Kundër mllefit.
Kundër interesave që na vendosin kundër njëri-tjetrit.
Kundër çdo gjëje që përpiqet ta bindë malësorin se armiku i tij është malësori tjetër.
Sepse armiku mund të kërkojë dobësinë tonë për të na rrëzuar.
Ne duhet t’i njohim dobësitë e njëri-tjetrit për ta mbajtur njëri-tjetrin kur rrëzohemi.
Të tjerët mund ta përdorin gabimin tonë si armë.
Ne duhet ta përdorim të vërtetën si ilaç.
Të tjerët mund të përfitojnë nga ndarja jonë.
Ne duhet të përfitojmë nga bashkimi ynë.
Para botës, t’ia ruajmë shpinën njëri-tjetrit.
Mes nesh, të kërkojmë llogari nga njëri-tjetri.
Kur njëri gabon, tjetri të mos e ndjekë në gabim.
Kur njëri sulmon, tjetri të mos bëhet armiku i tij.
Kur njëri harron të mirën që tjetri i ka bërë, të mos e shndërrojmë të mirën në armë.
Kur njëri harron lidhjen që na bashkon, të tjerët t’ia kujtojnë.
Dhe kur dikush përpiqet të na ndajë, të kujtojmë se dallimet tona janë të vogla përballë asaj që mund të humbasim së bashku.
Malësia është shumë e vogël për urrejtje të mëdha.
Shumë e vogël për luftëra të pafundme mes nesh.
Shumë e vogël për ndarje që kalojnë nga një brez te tjetri.
Shumë e vogël që të humbasim njerëz për shkak të egos.
Por është mjaftueshëm e madhe për një ide të madhe:
që të bashkohemi.
Jo kundër dikujt.
Por për Malësinë.
Për njerëzit tanë.
Për familjet tona.
Për të rinjtë që duhet të kenë arsye të qëndrojnë.
Për ata që kanë ikur dhe duhet të kenë arsye të kthehen.
Për kujtesën e atyre që na lanë këtë vend.
Dhe për ata që do të vijnë pas nesh dhe një ditë do të na gjykojnë jo nga fjalët që thamë, por nga Malësia që u lamë.
Në fund, vetëm një rrugë ka kuptim:
Bashkimi.
Sepse të gjitha format e tjera — përçarja, hakmarrja, lufta mes nesh, poshtërimi, egoja dhe interesat e ngushta — mund të fitojnë një ditë, një debat, një post apo një betejë.
Por në fund do të humbin.
Vetëm bashkimi mund të triumfojë.
Sepse një njeri mund të thyhet.
Një familje mund të izolohet.
Një grup mund të dobësohet.
Por një Malësi që vendos të qëndrojë së bashku është shumë më e vështirë të mposhtet.
Prandaj të mos pyesim gjithmonë:
“Kush është me mua?”
Të fillojmë të pyesim:
“Çfarë na bashkon?”
Të mos kërkojmë se kush duhet të mundet mes nesh.
Të kërkojmë se çfarë duhet të fitojë Malësia.
Të mos ndërtojmë fitore personale mbi humbjen e njëri-tjetrit.
Të ndërtojmë një fitore të përbashkët mbi bashkimin tonë.
Sepse në fund:
Uji shkon, por zalli mbetet aty.
Zemërimi kalon.
Politika ndryshon.
Interesat ndërrohen.
Konfliktet shuhen.
Fjalët harrohen.
Por Malësia mbetet.
Dhe bashkë me të mbetet kujtesa se çfarë bëmë me njëri-tjetrin kur ishte më e lehtë të ndaheshim sesa të bashkoheshim.
Prandaj, edhe kur nuk pajtohemi, të mos e shkatërrojmë njëri-tjetrin.
Edhe kur zemërohemi, të mos harrojmë kush jemi.
Edhe kur sulmohemi nga të gjitha anët, të mos hapim një front tjetër mes vetes.
Mos ta lejojmë armikun t’ia arrijë qëllimit duke na gjetur të ndarë.
Sepse Malësia është shumë e vogël për t’u përçarë dhe tepër e çmuar për t’u humbur në konfliktet tona.
Le ta ruajmë njëri-tjetrin.
Le ta ruajmë urën mes nesh.
Le ta ruajmë Malësinë.
Të bashkuar.
Sepse vetëm bashkimi do të triumfojë.
Të gjitha rrugët e tjera, herët apo vonë, do të humbin.



