Shkruan: Hanife Salihu

Ka kohë kur një shoqëri duket sikur jeton mes dy botëve: asaj që është dhe asaj që paraqitet. Në sipërfaqe shfaqen fjalë të bukura, premtime dhe ligje të shkruara me kujdes, por në thellësi shpesh fshihet një boshllëk që vetëm ndërgjegjja e ndershme mund ta dallojë.
Historia na ka mësuar se shoqëritë nuk mbahen vetëm me dokumente dhe rregulla të shkruara. Ato mbahen mbi një themel më të padukshëm, por shumë më të fortë: mbi drejtësinë, mbi të vërtetën dhe mbi guximin për ta mbrojtur atë edhe kur ajo është e pakëndshme. Kur këto shtylla dobësohen, ligjet mbeten vetëm fjalë në letër, si gjethe që era i shpërndan pa drejtim.
Në çdo kohë ka pasur njerëz që kanë zgjedhur heshtjen. Heshtja nganjëherë duket si strehë e qetë, si një dritare e mbyllur nga frika e stuhisë. Por heshtja e gjatë e mbyt ngadalë frymën e së vërtetës, derisa ajo të duket sikur është zhdukur.
Megjithatë, e vërteta është si drita e mëngjesit: edhe kur nata duket e pafund, ajo nuk pushon së kërkuari horizontin. Mjafton një çarje e vogël në errësirë që rrezet të depërtojnë dhe të zbulojnë atë që përpiqej të fshihej.
Prandaj në çdo shoqëri ekziston një përgjegjësi e heshtur që nuk është e shkruar në asnjë ligj. Është përgjegjësia e ndërgjegjes njerëzore. Ajo është si një zë i brendshëm që nuk bërtet, por që nuk pushon kurrë së foluri.
Sepse e vërteta nuk ka nevojë për zhurmë për të ekzistuar. Ajo është si uji që gjen gjithmonë rrugën mes gurëve, si fara që pret durueshëm nën dhe derisa të vijë pranvera.
Dhe kur më në fund ajo del në dritë, shpesh duket sikur ka qenë gjithmonë aty, duke pritur vetëm momentin kur njerëzit të kenë guximin ta shohin.
Sepse në fund, errësira nuk është veçse mungesa e dritës. Ajo zgjat vetëm aq sa njerëzit hezitojnë të hapin sytë dhe ta shohin të vërtetën përballë. Dhe kur më në fund dikush merr guximin ta thotë atë me zë, duket sikur edhe nata vetë fillon të zbehet, si një hije që humbet përballë agimit.