– UÇK dhe NATO: Simbole absolute të Çlirimit, Stabilitetit dhe Drejtësisë Ndërkombëtare

Shkruan: Prof. Dr. Fejzulla Berisha

UÇK – Trashëgimia morale dhe historike që nuk diskutohet

UÇK-ja nuk ishte thjesht një forcë ushtarake. Ajo është manifestim i aspiratës shekullore të popullit shqiptar për Liri, Dinjitet dhe Vetëvendosje. Çdo përpjekje për ta relativizuar këtë legjitimitet është sulm ndaj historisë dhe identitetit kombëtar.
Veprimtaritë e UÇK-së, brenda një konteksti ndërkombëtar të njohur dhe në kuadër të normave të të drejtës për vetëmbrojtje, kanë pasur si qëllim: mbrojtjen e popullatës civile, ndalimin e krimeve masive dhe pastrimeve etnike, konsolidimin e themelit të shtetit modern të Kosovës.
Fakti historik dhe legjitimiteti moral janë të pakontestueshëm dhe duhet të mbrohen si pjesë integrale e historisë botërore të luftës për liri dhe të drejtën ndërkombëtare humanitare.

NATO – Garancia ndërkombëtare e paqes dhe stabilitetit

Ndërhyrja e NATO-s në Kosovë nuk ishte thjesht një operacion ushtarak; ajo ishte manifestim i qartë i parimit të ndërhyrjes humanitare nën Kapitullin VII të Kartës së OKB-së. Qëllimi i ndërhyrjes nuk ishte vetëm forcimi i sigurisë, por edhe mbrojtja e normave ndërkombëtare, parandalimi i katastrofave humanitare dhe vendosja e një rendi të qëndrueshëm rajonal.
Çdo tentativë për të relativizuar këtë rol do të dëmtonte: kredibilitetin e NATO-s si faktor stabiliteti, normat ndërkombëtare që garantojnë sigurinë dhe paqen, besimin global në mekanizmat ndërkombëtarë të drejtësisë.
Pa besueshmërinë dhe legjitimitetin e NATO-s, rendi ndërkombëtar është në rrezik të drejtpërdrejtë, sidomos në rajone post-konfliktuale ku stabiliteti është ende delikat.

Rreziku i interpretimeve selektive

Interpretimet njëanshme ose selektive të veprimeve historike nuk prodhojnë drejtësi; ato prodhojnë: tensione politike, krizë legjitimiteti për institucionet ndërkombëtare, destabilitet afatgjatë në rajone të ndjeshme.
Kosova nuk ka qenë vetëm një skenë konflikti; ajo ka qenë proces i shenjtë i çlirimit dhe konsolidimit shtetëror, ku veprimet e UÇK-së dhe ndërhyrja e NATO-s shpëtuan jetë, ndaluan katastrofa humanitare dhe vendosën themelet e paqes, sigurisë dhe stabilitetit institucional.

Mesazhi për komunitetin ndërkombëtar – nuk ka kompromis me historinë

Institucionet ndërkombëtare, organet e drejtësisë dhe opinionet publike duhet të kuptojnë se çdo përpjekje për të relativizuar këto kontribute është kërcënim strategjik për stabilitetin rajonal dhe besueshmërinë ndërkombëtare.
Drejtësia nuk mund të përdoret si: vegël politike, instrument selektiv, apo mekanizëm për interpretim njëanshëm të historisë.
Ajo duhet të veprojë si mburojë e së vërtetës, e drejtës historike dhe e besueshmërisë ndërkombëtare, duke garantuar që legjitimiteti i aktorëve kryesorë të mbetet i pakontestueshëm.

Paqja dhe stabiliteti nuk diskutohen

Kush cenon kredibilitetin e UÇK-së ose NATO-s, rrezikon paqen, stabilitetin dhe të ardhmen e Ballkanit Perëndimor.
Vetëm një qasje e balancuar, historikisht e informuar dhe e matur mund të sigurojë: drejtësinë ndërkombëtare të drejtë dhe efektive, ruajtjen e legjitimitetit historik dhe moral të aktorëve kryesorë, konsolidimin e stabilitetit rajonal të pandashëm.
Mesazhi është i qartë: Historia, ligji dhe drejtësia nuk tolerojnë manipulime ose interpretime të pjesshme. Çdo cenim ndaj këtyre parimeve nuk është vetëm gabim historik, por rrezik real për paqen, sigurinë dhe stabilitetin e rajonit dhe botës.