Një episod i El Niño-s, i cili po formohet në Oqeanin Paqësor, mund të rezultojë ndër më të fuqishmit e regjistruar në kohët moderne. Paralajmërimi vjen nga ekspertët e Met Office, shërbimit meteorologjik britanik.

Ky fenomen natyror pritet të ndikojë në rritjen e temperaturës mesatare të planetit dhe të shtojë mundësinë e ngjarjeve ekstreme të motit. I kombinuar me ngrohjen globale të shkaktuar nga aktiviteti njerëzor, El Niño mund ta bëjë vitin 2027 kandidatin kryesor për rekordin e temperaturës, duke tejkaluar vitin 2024, i cili aktualisht mban këtë rekord.

Adam Scaife, përgjegjës për parashikimet afatgjata në Met Office, e ka përshkruar situatën si “një ngjarje të paprecedentë”.

“Unë nuk kam parë kurrë një sinjal të El Niño kaq intensiv në parashikimet tona”, është shprehur ai.

Të dhënat e fundit tregojnë se temperatura e sipërfaqes së detit në një zonë kyçe të Paqësorit është më shumë se 2°C mbi mesataren. Sipas projeksioneve, kjo anomali mund të kalojë 3°C më vonë gjatë këtij viti, kur fenomeni të arrijë pikën kulmore.

Një zhvillim i tillë do të përfaqësonte nivelin më të lartë të regjistruar që nga viti 1950. Ekspertët vlerësojnë gjithashtu se mund të bëhej fjalë për episodin më të fuqishëm të këtij fenomeni që prej shekullit XIX.

Rezerva të konsiderueshme nxehtësie janë evidentuar edhe në thellësi të oqeanit. Në disa pjesë të Paqësorit, uji në rreth 100 metra thellësi është afërsisht 8°C më i ngrohtë se normalja. Kjo energji mund të funksionojë si një rezervuar nxehtësie dhe ta intensifikojë më tej El Niño-n.

El Niño është një dukuri natyrore klimatike që shfaqet zakonisht çdo dy deri në shtatë vjet dhe zgjat rreth një vit.

Gjatë këtij fenomeni, erërat tregtare që normalisht lëvizin nga lindja në perëndim përgjatë Paqësorit dobësohen dhe, në disa raste, ndryshojnë drejtim. Si rezultat, ujërat e ngrohta zhvendosen drejt lindjes.

Nxehtësia e mbledhur në oqean transferohet në atmosferë, duke ndikuar në temperaturat globale dhe duke ndryshuar regjimin e reshjeve në një numër të madh rajonesh të botës.

Një situatë klasifikohet si El Niño kur temperatura e sipërfaqes së detit në një zonë të përcaktuar të Paqësorit është të paktën 0.5°C mbi mesataren. Aktualisht, vlerat e regjistruara janë shumë më të larta se ky prag.

Efektet e fenomenit nuk mbeten të kufizuara vetëm në Paqësor. Shpërndarja e nxehtësisë dhe ndryshimet në qarkullimin e erërave atmosferike mund të ndikojnë në kushtet e motit në kontinente të ndryshme.

Ekspertët kanë evidentuar tashmë disa shenja që mund të lidhen me El Niño-n. Në Azinë Jugore, reshjet e musonit në Indi kanë qenë nën mesataren gjatë vitit 2026.

Ndërkohë, ndryshimet e qarkullimit të erërave mbi Karaibe dhe Atlantikun tropikal mund të ndikojnë në aktivitetin e uraganeve.

Australia mund të përballet me një rrezik më të madh për thatësira dhe zjarre, ndërsa Peruja dhe Ekuadori mund të kenë më shumë reshje intensive dhe përmbytje.

Jugu i SHBA-së zakonisht përjeton një shtim të reshjeve gjatë episodeve të El Niño-s.

Në disa pjesë të Amerikës së Jugut, Afrikës qendrore, Azisë Juglindore dhe Australisë mund të krijohen kushte më të thata.

Megjithatë, specialistët nënvizojnë se asnjë episod El Niño nuk është i njëjtë me një tjetër. Për këtë arsye, ndikimet konkrete mund të ndryshojnë nga një rast në tjetrin.

Vala e të nxehtit që ka karakterizuar verën e këtij viti nuk konsiderohet të jetë shkaktuar kryesisht nga El Niño. Sidoqoftë, ndikimi i tij mund të bëhet më i dukshëm gjatë vjeshtës dhe në fillim të dimrit.

Në Europën veriperëndimore, përfshirë Britaninë e Madhe, parashikimet flasin për mundësi më të larta të motit të lagësht dhe të stuhishëm.

Për Shqipërinë dhe Ballkanin, lidhja është më e ndërlikuar dhe El Niño nuk mund të përkthehet drejtpërdrejt në një parashikim të saktë për temperaturat apo reshjet. Moti në rajon do të varet edhe nga kushtet lokale dhe faktorë të tjerë atmosferikë.

Shqetësimi kryesor i shkencëtarëve lidhet me ndikimin që ky fenomen mund të ketë në temperaturën mesatare globale.

Kur El Niño arrin kulmin, sasi të mëdha nxehtësie kalojnë nga oqeani në atmosferë. Kjo mund të sjellë rritje të temperaturës së përgjithshme të planetit, veçanërisht gjatë vitit kalendarik që pason kulmin e fenomenit.

Pikërisht për këtë arsye, Nick Dunstone, shkencëtar i klimës në Met Office, mendon se 2027 ka shumë gjasa të marrë nga viti 2024 titullin e vitit më të nxehtë të regjistruar ndonjëherë.

Grupe të tjera kërkimore kanë parashikuar një El Niño edhe më intensiv, me anomali që në zonën përkatëse të Paqësorit mund të arrijnë deri në 4°C mbi mesataren.

Klimatologu Zeke Hausfather ka deklaruar se, nëse ky skenar do të realizohej, nuk do të ishte e pamundur që fenomeni të renditej ndër episodet më të fuqishme të El Niño-s të 500 apo edhe 1,000 viteve të fundit. Megjithatë, për intervale kaq të gjata nuk ekzistojnë të dhëna të mjaftueshme për një vlerësim të sigurt.

Pasojat e mundshme nuk lidhen vetëm me motin. Organizata e Kombeve të Bashkuara për Ushqimin dhe Bujqësinë (FAO) ka paralajmëruar se El Niño mund të prekë dhjetëra miliona njerëz në vendet më të ekspozuara dhe të rrisë pasigurinë ushqimore deri në nivele kritike.

Ekspertët do të vijojnë të ndjekin me vëmendje temperaturat e Paqësorit dhe ndikimin e tyre mbi modelet atmosferike globale. Fuqia përfundimtare e El Niño-s dhe pasojat e tij do të kuptohen më qartë gjatë muajve të ardhshëm.