Poezi nga Xhevdet Bajraj

03 shtator 2026 | 08:25

ATA VETËM SHKOJNË TË PUSHOJNË

Kur duket se poezia i vret poetët

vetëm që t’i bëjë të pavdekshëm

mos i besoni

ata vetëm shkojnë

të pushojnë

KY NUK ËSHTË NJË LIBËR

Varrezat e qyteteve në gjithë botën

janë biblioteka përplot libra të mbyllur

që askush s’mund t’i lexojë

 

Në rastin më të mirë

për disa prej tyre mund të dëgjosh interpretime

nga ata që nuk dinë të lexojnë

edhe pse i dinë të gjitha shkronjat

 

Disa libra vdesin së bashku me autorin

disa të tjerë vdesin para autorit

shumica lindin të vdekur

Poezia është e gjallë

prandaj dëgjojeni këshillën e Whitman-it

Shoku

ky nuk është një libër

kush prek këtë

prek një njeri

 

PARIMI THEMELOR I NJË POETI

 

Liria është parim themelor

që një poeti i ndihmon

ta vë në pah

tmerrin e botës

 

Poeti është thjesht i lirë

është dritë

brenda tavernës së madhe të botës

kur bie nata

dhe fillon tragjedia njerëzore

a komedia hyjnore

 

DIKUSH ME QËLLIM E NDALTE RRYMËN

 

Në Rahovec

banoja në një ndërtesë

që gjendej në çarshi

pra

në oborr e kisha kinemanë

bibliotekën e qytetit

librarinë

një xhami dhe një teqe

kioska

ëmbëltore

kafene e qebaptore

dhe shumë dyqane

Jeta mund të jetë dyqan a kafene

qebaptore apo ëmbëltore

kioskë

xhami a teqe

librari a bibliotekë

por zakonisht është

si në kinemanë e fëmijërisë sime

 

kur ngjarja në film

niste të zhvillohej për së mbari

ndalej rryma

dikush me qëllim e ndalte rrymën

 

DRITA NË ËNDËRR

 

Brenda një nate

e jetoi tërë jetën

si deshi vetë

duke e ndjekur një dritë

në ëndërr

 

Me lindjen e diellit

kënduan zogjtë

lulet e mëngjesit të kacavarura

në dritaren e dhomës

çelën

ai u zgjua me sy të hapur

i habitur

 

Nga qielli e shihte

një thikë të ngulur

në gjoksin e tij

 

JETË ËSHTË EDHE KJO

 

Një qen

pranë një varri

në mes të varrezave të qytetit

ulërin në hënë

Një njeri në shtratin e tij

përplaset me muret e ëndrrës së keqe

as e gjen derën as dritaren

që të dalë prej aty

e as nuk mund të zgjohet

 

Jetë është edhe kjo

lyhet buka me të

kur ke bukë

dhe e ha

Më lehtë përpihet

kur përcillet me verë

që del nga gjinjtë e gruas që e do

 

E GJITHË JETA ËSHTË POLITIKË

 

E gjithë jeta është politikë

e arti është jetë e njeriut

që e bart këtë botë

mbi shpatulla

dhe lë gjurmë dashurie

rrugës për në qiell

apo e përpijnë gjurmët e veta

 

dhe në të dyja rastet

ai ka diçka për të thënë

 

Në të kundërtën

do të qepte rroba

për atë që e bart këtë botë mbi supe

ose do të mprehte thika

për llojin e vet

 

FLUTUR E ÇMENDUR

 

Nuk kishte dyshim

mbrëmë pati ëndërruar se ishte

flutur e çmendur

E hapi dritaren dhe po shijonte peizazhin

jetonte që dy muaj aty

kur e kuptoi që lulet që po i shihte

i mbulonin varrezat e fshatit

dhe fluturat që banonin aty

me lehtësi fluturonin

nga ëndrra në zhgjëndërr

 

Atë natë ëndërroi

se ishte flutur e çmendur

dhe nga zhgjëndrra nuk dilte dot

 

LEHTËSIMI

 

Të jetuarit e vdekjes së vet

është e rëndë për njeriun

sidoqoftë

e ndien një lehtësi

kur e di

se pjatat e palara që i le pas vetes

do t’i pastrojë jeta

 

NUHATJA E BOSHLLËKUT

 

Boshllëku rritej

i afrohej atij

e nuhaste

e shikonte drejt në sy

dhe kur më në fund

u gjendën ballë për ballë

ai e shfrytëzoi këtë

u hodh në të dhe e mbushi

 

Jeta i iku

si zog i frikësuar

që herë pas here

glasonte nga qielli

duke fluturuar

 

NË SKENËN E JETËS

 

Pleqëria nuk është për qyqarët

dilet në skenën e jetës

edhe pa e pasur një fjalë të vetme

për ta thënë

a gjest

për ta bërë

Miqtë e vërtetë

do të duartrokasin

se për ta

episodi i fundit nuk ka rëndësi

por ka rëndësi kush ishe

dhe çfarë ke bërë deri atë ditë

 

AI VAZHDON TË MBETET PA SHTËPI

 

Bota është një spital i madh

një fushëbetejë

ku një vistër e pa fund

e të sëmurëve

përballen me njëri-tjetrin

Paramendojeni një poezi

a një varg të bukur

njerëzor

të hedhur në mbeturina

nga vetë autori

dhe kur e gjen këtë një i pastrehë

e lexon

i ndërrohet jeta

për të mirë

dhe kjo dhemb shumë

e vret

se ai vazhdon të mbetet pa shtëpi

 

MEDIOKRITETI

 

Nëse tregojmë histori të bukura

që nuk thonë absolutisht asgjë

lind pyetja

për çfarë arsye i tregojmë ato

Mediokriteti si tipari më i dëshirueshëm

dhe më i shpeshtë sot

është më i lehtë për t’u kontrolluar

dhe nëpërmjet tij

imponohet si vlerë përfundimtare

(në formë të lirisë artistike)

përcakton me përpikëri

se nuk ka jetë

në libra

në poezi

 

S’KA GJË TË KEQE KËTU

 

Vrasës a viktimë

djalë me apo pa armë

vajzë pa apo me shami

i mbarë apo i prapë

marrës apo dhurues i dashurisë

në një mënyrë apo tjetër

si për ironi

të gjitha shtigjet të çojnë

në prehër të njëfarë Zoti

qoftë ai edhe zot koti

 

S’ka gjë të keqe këtu

si në qiririn e fikur

as ai vetë dritën

nuk e ka shpikur

 

E PARA ISHTE POLITIKA

 

E para ishte politika

pastaj debati rreth asaj

se i kujt ishte Gogoli

 

Nuk u pajtuan

kështu që ia nisi një luftë

që njerëzimi s’do ta harrojë kurrë

 

E Gogoli

Gogoli është i imi

dhe i yti o njeri i vogël

me cigare në vesh

në mes të kësaj historie të madhe

e të përgjakshme

të çnjerëzimit

Marrë nga numri 27 i revistës “Akademia”

Lajme të sponsorizuara

Të fundit
Deputeti i Partisë Demokratike të Kosovës, Artan Behrami, ka kritikuar…