Nga Prof. Dr. Xhevdet Zekaj

Ka momente kur futbolli pushon së qeni thjesht një lojë, kur një ndeshje nuk matet vetëm me gola, pikë apo statistika, por me emocionet që zgjon, me krenarinë që përcjell dhe me mesazhin që u jep miliona njerëzve. E tillë ishte Kosova në përballjen me Irlandën, një fitore që shkoi përtej rezultatit dhe u kthye në një festë të madhe të identitetit, të dinjitetit dhe të krenarisë shqiptare.

Kur luan Kosova, nuk luan vetëm një skuadër futbolli. Luan një histori, një popull, një identitet dhe një ëndërr e madhe kombëtare. Luajnë ata djem që, me fanellën e tyre, i thonë Evropës dhe botës: Jemi këtu! Jemi në vendin tonë, në tokën tonë, të lirë dhe me të drejtën për të qenë të barabartë mes të barabartëve!

Për mua, si shqiptar, emocionet që përcjell Kosova janë të veçanta. Ndihem më i lirë, më i qetë, më krenar, më i pasur shpirtërisht dhe me më shumë besim në të ardhmen. Sepse përtej futbollit dhe rezultatit shoh një kombëtare që kërkon të afirmohet, të njihet dhe të respektohet për atë që është, një popull që ka vuajtur, ka luftuar dhe ka sakrifikuar shumë për lirinë e vet.

Dhe kush mund ta përcjellë më bukur këtë mesazh se futbolli, kjo gjuhë universale që nuk njeh kufij, paragjykime dhe dallime, kur në fushë zbresin djemtë e Kosovës me fanellën e kombëtares?

Kosova e bëri këtë në mënyrën më të bukur: me lojë, me disiplinë, me organizim, me dëshirë dhe me një futboll që të emociononte e të jepte besim për të ardhmen.

Ndeshja me Irlandën ishte një tjetër dëshmi e rritjes së futbollit të Kosovës, e konsolidimit të skuadrës dhe e pjekurisë së një grupi lojtarësh që tashmë nuk zbresin në fushë vetëm për të marrë pjesë, por për të konkurruar, për të dominuar dhe për të fituar.

Që në pjesën e parë, Kosova tregoi një epërsi të dukshme në organizimin e lojës, në qarkullimin e topit, në kontrollin e ritmit dhe në mënyrën se si e vendosi kundërshtarin përballë vështirësive. Ishte një skuadër që dinte çfarë kërkonte, që kishte një ide të qartë loje dhe që nuk e linte rastësisë fatin e ndeshjes.

Në futbollin e sotëm, dëshira dhe entuziazmi janë të domosdoshëm, por nuk mjaftojnë. Duhet organizim, disiplinë taktike, përgatitje fizike, komunikim ndërmjet reparteve dhe mbi të gjitha bindja se skuadra mund të përballojë çdo kundërshtar. Pikërisht këto elemente u shfaqën në lojën e Kosovës, duke dëshmuar se kjo kombëtare ka bërë hapa të rëndësishëm përpara.

Fitorja ndaj Irlandës nuk ishte thjesht një shpërblim për përpjekjet e lojtarëve, por edhe një konfirmim i punës së bërë në përgatitjen e skuadrës, në ndërtimin e grupit dhe në krijimin e një identiteti futbollistik.

Pas humbjes me Turqinë, reagimi i Kosovës kishte rëndësi të veçantë. Në futboll, diferenca ndërmjet një skuadre të zakonshme dhe një skuadre me karakter nuk qëndron vetëm te mënyra se si fiton, por edhe te mënyra se si reagon pas një rezultati negativ. Kosova tregoi se kishte forcën për t’u rikthyer, për të ruajtur qetësinë dhe për të dalë në fushë me një tjetër vendosmëri.

Kjo është shenja e një grupi që po piqet, e një kombëtareje që po mëson të menaxhojë presionin dhe që ka krijuar një bazë të rëndësishme për sfidat e ardhshme. Trajneri Franco Foda meriton vëmendje për mënyrën se si ka punuar për konsolidimin e skuadrës, për vendosjen e lojtarëve në funksion të një ideje të përbashkët dhe për përpjekjen për t’i dhënë Kosovës një identitet të dallueshëm në fushë.

Një skuadër nuk ndërtohet vetëm duke grumbulluar futbollistë me emër, as duke u mbështetur te talenti individual. Ajo ndërtohet duke krijuar marrëdhënie funksionale ndërmjet reparteve, duke përcaktuar detyra të qarta për secilin lojtar dhe krijuar një grup që di të vuajë, të luftojë dhe të reagojë së bashku.

Në përballjen me Irlandën, Kosova tregoi se mund të kombinojë disiplinën taktike me iniciativën sulmuese, të ruajë ekuilibrat dhe të kërkojë fitoren pa humbur organizimin.

Mbrojtja, mesfusha dhe sulmi funksionuan si pjesë të një strukture të përbashkët, ndërsa dëshira për të fituar u shoqërua me qartësi në veprime dhe me besim te njëri-tjetri.

Në këtë skuadër ka lojtarë që kanë përvojë në kampionate të rëndësishme evropiane, por edhe futbollistë që janë ende në procesin e rritjes dhe të afirmimit. Kjo ndërthurje përvoje dhe talenti krijon mundësi për vazhdimësi, për sa kohë shoqërohet me punë, disiplinë dhe një strategji të qëndrueshme.

Kosova ka një potencial që nuk duhet parë vetëm në funksion të një ndeshjeje apo të një fushate kualifikuese. Ai duhet trajtuar si një projekt afatgjatë, ku përgatitja e brezave të rinj, përmirësimi i infrastrukturës dhe zhvillimi i futbollit vendas janë po aq të rëndësishëm sa rezultatet e kombëtares.

Në këtë zhvillim të futbollit të Kosovës, një vend të veçantë zë drejtimi i Federatës së Futbollit të Kosovës dhe vizioni i presidentit Agim Ademi.
Të ndërtosh një kombëtare konkurruese nuk do të thotë vetëm të kesh futbollistë të talentuar dhe një trajner të përgatitur. Do të thotë të krijosh një sistem funksional, të sigurosh organizim institucional, të zhvillosh marrëdhëniet me klubet, të mbështesësh futbollin e të rinjve dhe të krijosh kushtet që talenti të mos humbasë rrugës.

Vizioni i një drejtuesi të federatës matet pikërisht në aftësinë për t’i lidhur këto elemente në një projekt të përbashkët, ku kombëtarja, klubet, akademitë, trajnerët dhe futbollistët e rinj të punojnë në funksion të së ardhmes së futbollit.

Në këtë kuptim, organizimi dhe parapërgatitja e ndeshjeve ndërkombëtare kanë rëndësi të veçantë. Një ndeshje e kombëtares kërkon koordinim të strukturave sportive dhe administrative, përgatitje logjistike, komunikim me institucionet përkatëse, menaxhim të aktiviteteve dhe krijimin e një mjedisi ku futbollistët të përqendrohen te loja.

Përgatitja e një përballjeje si ajo me Irlandën nuk nis ditën kur arbitri i bie bilbilit për fillimin e ndeshjes. Ajo nis shumë më herët, me punën e Federatës, me planifikimin, me koordinimin dhe me përgjegjësinë për të përfaqësuar denjësisht Kosovën në një aktivitet ndërkombëtar.

Prandaj, vlerësimi i kësaj fitoreje duhet të përfshijë edhe punën organizative e institucionale që e mbështet skuadrën, pa e shkëputur atë nga kontributi i trajnerit dhe i futbollistëve.
Agim Ademi, në cilësinë e presidentit të Federatës, është pjesë e këtij procesi drejtues. Sfida e tij dhe e institucionit që drejton është që rezultatet e kombëtares të shoqërohen me një zhvillim të qëndrueshëm të futbollit kosovar, me investime në infrastrukturë, me përmirësimin e kushteve të stërvitjes dhe me krijimin e më shumë mundësive për brezat e rinj.

Sepse një fitore e madhe është emocion, por një sistem që prodhon vazhdimisht futbollistë, trajnerë dhe skuadra konkurruese është trashëgimi.
Dhe Kosova ka nevojë për të dyja: për fitore që e bëjnë krenar popullin dhe për një vizion që e çon futbollin përpara edhe kur emocionet e një ndeshjeje kanë kaluar.

Në këtë kombëtare, çdo lojtar ka pjesën e vet të përgjegjësisë dhe të kontributit. Emrat që kanë fituar përvojë në futbollin ndërkombëtar janë një pasuri e rëndësishme për Kosovën, por vlera e tyre bëhet edhe më e madhe kur vendosin aftësitë individuale në shërbim të skuadrës.

Arijanet Muriq, me rolin e tij në portë, përfaqëson një pikë të rëndësishme sigurie për repartin defensiv. Edon Zhegrova, me aftësitë teknike dhe iniciativën në lojën sulmuese, mund të krijojë zgjidhje në situata të vështira. Mërgim Vojvoda dhe futbollistët e tjerë sjellin përvojë, energji dhe fleksibilitet në funksion të grupit. Spikasin Dellova, Krasniqi, Hajdari, Avdullahu, Gallapeni, Asllani, Zabergja etj.

Por futbolli nuk është histori individësh të shkëputur nga njëri-tjetri. Një portier mund të shpëtojë një gol, një sulmues mund të shënojë, një mesfushor mund të kontrollojë ritmin, por fitorja është rezultat i punës së përbashkët.

Kjo është arsyeja pse duhet vlerësuar i gjithë grupi, nga titullarët te lojtarët që presin mundësinë e tyre, nga stafi teknik te strukturat që mbështesin përgatitjen e kombëtares.

Dhe mbi të gjitha, duhet parë brezi i ri që po vjen. Futbollistët e rinj të Kosovës kanë mundësinë të rriten në një mjedis ku kombëtarja është një shembull konkret se talenti, puna dhe përkushtimi mund të hapin dyert e futbollit evropian.

Kur një fëmijë në Kosovë sheh kombëtaren të fitojë, ai nuk sheh vetëm një gol. Ai sheh një mundësi për veten, një ëndërr që mund të bëhet realitet dhe një arsye më shumë për të hyrë në fushën e futbollit.
Një nga pamjet më të bukura të futbollit është ajo e fëmijëve që festojnë një fitore të kombëtares së tyre.

Në sytë e tyre nuk ka analiza taktike, diskutime për skemat apo polemika për arbitrat. Ka vetëm gëzim, dashuri dhe krenari. Ata shohin heronjtë e tyre me fanellën e Kosovës dhe ndiejnë se janë pjesë e diçkaje më të madhe se vetja.

Edhe tifozët e Kosovës, me atmosferën dhe mbështetjen e tyre, dëshmuan edhe një herë se kombëtarja është një pikë bashkimi për shqiptarët, pavarësisht se ku jetojnë.

Stadiumi nuk është vetëm një hapësirë sportive. Ai kthehet në një vend ku njerëzit ndajnë emocionet, ku kënga dhe flamuri shprehin përkatësinë dhe ku një fitore e skuadrës përjetohet si një gëzim i përbashkët.

Kur mijëra tifozë brohorasin për Kosovën, mesazhi i tyre është i thjeshtë, por i fuqishëm: jemi këtu, jemi bashkë dhe besojmë në të ardhmen tonë.

Për mua, kjo është një nga vlerat më të mëdha të futbollit. Ai krijon ura ndërmjet brezave, bashkon njerëzit dhe u jep fëmijëve një arsye për të ëndërruar.

Dhe në këtë kuptim, fitorja ndaj Irlandës është edhe një dhuratë për ata fëmijë që, në vend të dëshpërimit, shohin shpresë; në vend të pasigurisë, shohin perspektivë; dhe në vend të ndarjeve, shohin një komb që gëzon së bashku.

Ka një arsye pse ndeshjet e Kosovës përjetohen me emocione që shkojnë përtej sportit. Për Kosovën, përfaqësimi ndërkombëtar në futboll ka një histori dhe një domethënie të veçantë. Ai lidhet me afirmimin e shtetësisë, me identitetin kombëtar dhe me të drejtën për të qenë pjesë e institucioneve dhe organizimeve ndërkombëtare.

Duhet bërë dallimi ndërmjet sportit dhe politikës partiake. Kombëtarja nuk është pronë e një partie, e një qeverie apo e një individi. Ajo u përket qytetarëve të Kosovës dhe të gjithë shqiptarëve që e mbështesin, ndërsa rezultatet e saj nuk duhet të përdoren për të përjashtuar apo për të përvetësuar askënd.

Por është po aq e natyrshme që një fitore e Kosovës të ketë edhe një dimension simbolik e politik. Kur flamuri i saj valëvitet në stadiumet evropiane, kur himni dëgjohet para një ndeshjeje ndërkombëtare dhe kur futbollistët e saj përballen me kundërshtarë nga vende të ndryshme, Kosova shfaqet si një përfaqësuese e identitetit dhe e shtetësisë së saj në sportin ndërkombëtar.

Ky është një fakt i rëndësishëm për një vend që ka kaluar një histori të vështirë dhe që vazhdon të përballet me sfida në marrëdhëniet ndërkombëtare.

Futbolli nuk i zgjidh vetë mosmarrëveshjet politike, nuk zëvendëson diplomacinë dhe nuk mund të jetë përgjigje për çdo sfidë të një shteti. Por ai krijon hapësira për njohje, komunikim dhe përfaqësim, duke u dhënë qytetarëve një mundësi të drejtpërdrejtë për të shprehur krenarinë dhe përkatësinë e tyre.

Dhe kur Kosova fiton, ky emocion përhapet përtej kufijve të saj. E ndiejnë shqiptarët në Shqipëri, në Maqedoninë e Veriut, në Mal të Zi, në Luginën e Preshevës dhe në diasporë.

Kjo ndjenjë e përbashkët nuk kërkon që të gjithë të kenë të njëjtin mendim për çdo çështje politike. Ajo mbështetet te një lidhje historike, gjuhësore e kulturore dhe te dëshira që Kosova të zhvillohet, të përparojë dhe të respektohet në marrëdhëniet ndërkombëtare.

Prandaj, kur themi se Kosova është këtu, nuk po flasim vetëm për një rezultat futbolli. Po flasim për një popull që kërkon të jetojë në paqe, me dinjitet, me mundësi të barabarta dhe me perspektivë evropiane. Një popull që ka të drejtën të ëndërrojë, të garojë dhe të fitojë, ashtu si çdo popull tjetër.

Fitorja ndaj Irlandës është një moment për t’u gëzuar, për t’u vlerësuar dhe për t’u mbajtur mend. Por ajo është edhe një përgjegjësi për të ardhmen.
Për futbollistët, përgjegjësia është të vazhdojnë punën me të njëjtin përkushtim, të mos kënaqen me një rezultat dhe të synojnë përmirësimin e vazhdueshëm.

Për trajnerin dhe stafin teknik, është të ruajnë identitetin e skuadrës dhe të vazhdojnë ndërtimin e një grupi konkurrues.
Për Federatën dhe drejtuesit e saj, është të investojnë në të ardhmen, të forcojnë futbollin e të rinjve dhe të krijojnë kushte që Kosova të mos varet vetëm nga talenti i disa futbollistëve, por të ketë një sistem të qëndrueshëm zhvillimi.

Dhe për ne, shqiptarët që e duam Kosovën, mbetet detyra për ta mbështetur atë me zemër, me respekt dhe me besimin se suksesi i saj është një gëzim që i përket të gjithëve.

Sepse në fund të fundit, kjo është madhështia e futbollit: një top, një fushë dhe një skuadër mund të bashkojnë miliona njerëz rreth një emocioni të vetëm.

Kosova është këtu! Është në fushë, është në zemrat e fëmijëve, është në këngët e tifozëve dhe në shpresën e një populli që kërkon të ardhmen e vet në paqe dhe në liri.

Është këtu jo për t’i kërkuar askujt mëshirë, por për të kërkuar respekt; jo për të pretenduar privilegje, por për të gëzuar të drejta të barabarta; jo për t’u kthyer pas në histori, por për të ecur përpara me dinjitet.

Dhe kur djemtë e Kosovës zbresin në fushë, me flamurin në gjoks dhe me zemrën plot, ata na kujtojnë të gjithëve se liria, identiteti dhe krenaria nuk janë thjesht fjalë. Janë vlera që duhen mbrojtur, zhvilluar dhe përcjellë te brezat e ardhshëm.
Faleminderit futbollit që na bashkon dhe na bën të ndihemi krenarë se jemi shqiptarë!