Kapitali i cili  po bëhet gjithnjë e më i rëndësishëm në shoqërinë tonë                      

Shkruan: Dr. sc. Erzen Gjonbalaj

Është fakt që syri i njeriut e do bukurinë. Është fakt që njerëzit më tërheqës kanë një shans për një punë më shpejt, përparojnë më shpejt dhe fitojnë më shumë. A ju duket e padrejtë?  Ndoshta. Dr. Hakim përdor termin kapitali erotik  për të shpjeguar ndikimin e pamjes së mirë, aftësive sociale, sharmit, tërheqjes seksuale në rritjen e kapitalit, veçanërisht kapitalit ekonomik.

Po paraqesim një teori të re të kapitalit erotik si një aset i katërt shumëpalësh që është shumë i ndryshëm nga kapitali ekonomik, social dhe kulturor. Kapitali erotik është një koncept thelbësor për të kuptuar marrëdhëniet seksuale. Është e rëndësishëm për të kuptuar proceset sociale në sferat publike dhe private të kulturave të individualizuara dhe të seksualizuara të shoqërive moderne në shekullin e 21-të. Teza jonë është se kapitali erotik po rritet në rëndësi sociale dhe ekonomike sot, u jep grave një avantazh dhe është një faktor kyç në ndryshimin e statusit të grave në shoqëri dhe ekonomi. Në tregun e punës, kapitali erotik mund të jetë më i rëndësishëm se kapitali ekonomik ose ai social në profesione të caktuara, veçanërisht në industritë e kohës së lirë dhe argëtimit. Ashtu si kapitali social, kapitali erotik mund të jetë një faktor i fshehur i rëndësishëm që rrit suksesin në të gjitha punët. Kapitali erotik është anashkaluar nga teoricienët sepse është me vlerë të veçantë për gratë, të cilat punojnë më shumë në prezantimin personal dhe aftësitë sociale. Kërkesa e burrave për aktivitet seksual e tejkalon shumë interesin e grave për seksin, kështu që ekziston një deficit i përhershëm seksual mashkullor. Interesi i burrave për shoqërinë e këndshme femërore ndoshta e tejkalon interesin e grave për miqësinë mashkullore. Kapitali erotik është karta kryesore e grave në tregjet e çiftëzimit dhe martesës, dhe aftësia e grave për të lindur fëmijë është një aftësi unike. Njohja e kapitalit erotik hedh dritë të re mbi disa enigma teorike, dhe zbulon se si teoria sociologjike vazhdon të jetë seksiste dhe patriarkale në shekullin e 21-të, pavarësisht kontributit të teoricienëve feministë. Kapitali erotik është i ngjashëm me kapitalin njerëzor: kërkon një nivel bazë talenti dhe aftësie, por mund të trajnohet, zhvillohet dhe mësohet, në mënyrë që kuanti përfundimtar të shkojë shumë përtej çdo talenti fillestar. Kapitali erotik, përbërësit e tij dhe efektet e tij mund të studiohen, ashtu si elementët e tjerë të paprekshëm të strukturave shoqërore, kulturave dhe ndërveprimit shoqëror.

Kapitali erotik ka vlerë në tregun e punës. Ai mund të jetë jashtëzakonisht i rëndësishëm në profesione dhe industri të caktuara, duke u bërë pjesë e roleve të punës. Kapitali erotik gjithashtu mund të ngjyrosë marrëdhëniet në vendin e punës – negativisht në rastin e ngacmimit seksual, ose pozitivisht në rastin e flirtimit të rastësishëm. Ekonomistët kanë filluar kohët e fundit të matin vlerën ekonomike të kapitalit erotik. Një studim i rëndësishëm nga Hamermesh dhe Biddle (1994) analizoi tre grupe të dhënash kombëtare të anketave (dy për Shtetet e Bashkuara dhe një për Kanadanë) që përfshinin vlerësimin e intervistuesve për pamjen e të anketuarve, si dhe informacionin mbi profesionin dhe të ardhurat. Midis burrave dhe grave, mbi gjysma u vlerësuan si mesatare, midis një të katërtës dhe një të tretës u vlerësuan si mbi mesataren, dhe rreth 1 në 10 u vlerësuan nën mesataren në pamje. Ata zbuluan se njerëzit e thjeshtë fitojnë më pak se njerëzit me pamje mesatare, të cilët fitojnë më pak se burrat dhe gratë me pamje tërheqëse.

Njerëzit e thjeshtë: njerëzit me pamje mesatare : njerëzit me pamje tërheqëse

Hulumtimet tregojnë se burrat me lëvizjen më të lartë në karrierat profesionale dhe menaxheriale kanë gra që janë shtëpiake me kohë të plotë, të cilat nuk kanë punë të paguar .Thënë ndryshe, një burrë me një grua që kujdeset për të gjitha punët e shtëpisë dhe të familjes ka shumë më tepër gjasa të jetë në lëvizje në rritje dhe të ketë të ardhura më të larta sesa dikush në një partneritet me karrierë të dyfishtë, i cili duhet të bëjë kompromise për t’iu përshtatur karrierës së bashkëshortes të tij. Proceset e sakta në punë këtu nuk janë studiuar. Megjithatë, duket e mundshme që disa nga këto gra do të ndihmojnë karrierën e burrave të tyre duke përdorur kapitalin e tyre erotik, të cilin ato kanë kohë ta zhvillojnë plotësisht përveç përfitimeve të efikasitetit të një ndarjeje të punës që i lejon burrit të përqendrohet ekskluzivisht në punën dhe karrierën e tij, pa pasur nevojë të ndajë kujdesin për fëmijët, gatimin dhe pastrimin. Kështu, gratë mund ta shfrytëzojnë kapitalin e tyre erotik për lëvizshmëri sociale në rritje përmes tregut të martesës në vend të tregut të punës.

Gratë janë tërheqëse më shumë se burrat dhe për këtë arsye ato  mund të përdoren më mirë në biznes, sipas një studimi të Universitetit të Kalifornisë dhe Shkollës së Ekonomisë në Londër.

Çfarë është kapitali erotik?

Termi kapitali erotik u prezantua nga dr. Catherine Hakim, sociologe britanike dhe eksperte në fushën e punësimit të grave dhe çështjeve të tyre. Termi kapitali erotik i referohet suksesit të një gruaje në fushën e punës profesionale, dashurisë dhe jetës shoqërore dhe marrë globalisht, në të gjitha aspektet e jetës.

Libri i saj “Paratë e Mjaltit: Fuqia e Kapitalit Erotik” shkaktoi mjaft polemika për shkak të idesë se gratë duhet të përdorin, d.m.th., bukurinë dhe sensualitetin e tyre nëse duan të përparojnë mbi të gjitha në fushën profesionale të aktivitetit.

Për të mos gjykuar një libër nga kopertina e tij, çfarë është saktësisht kapitali  erotik dhe çfarë fshihet pas kësaj ideje?

Kapitalizmi erotik është një kombinim i “bukurisë, aftësive shoqërore, një ndjenje të mirë të modës dhe veshjes, pamjes fizike, gëzimit, sensualitetit dhe kompetencës seksuale”. Autorja pohon se, duke marrë parasysh përdorshmërinë, gratë kanë më shumë hapësirë ​​për të, sepse burrat duan seks më shumë se gratë. Në një artikull të titulluar “Tërheqja fiton, shëmtia humbet në garën e prestigjit të sotëm”, ​​në revistën Evening Standard, Dr. Hakim shpjegon: “Sot, kthimi financiar (investimet) për tërheqjen (bukurinë dhe simpatinë)  është i barabartë me kthimin (investimet) për kualifikimet- arsimimin. Sot, shumë gra e konsiderojnë bukurinë po aq të rëndësishme sa arsimimin. Ato që zotërojnë kapital erotik janë në një avantazh të madh.  “Ato i buzëqeshin botës dhe bota u buzëqesh atyre”. Mesazhi i autores është që gratë të kujdesen për veten, shëndetin dhe trupin e tyre, dhe t’i lënë t’ia tregojnë këtë të gjithë botës, në vend që ta shtypin feminitetin e tyre.

Elementet e kapitalit erotik

Kapitali erotik është shumëplanësh. Aspekte të veçanta mund të jenë pak a shumë të spikatura në shoqëri të ndryshme dhe në pika të ndryshme në kohë. Pranimi i vështirësive në matje nuk është justifikim për mosnjohjen e rëndësisë sociale dhe ekonomike të fuqisë erotike në të gjitha fushat e aktivitetit shoqëror.

Element i parë është bukuria, Bukuria është qartë një element qendror, megjithëse ka variacione kulturore dhe kohore në idetë rreth asaj që përbën bukurinë. Disa shoqëri afrikane admirojnë gratë me trupa të mëdhenj epshorë. Në Evropën Perëndimore, modelet e modës janë të gjata dhe të holla sa një shkop deri në atë pikë sa të jenë anoreksike.

Një element i dytë është atraktiviteti seksual, i cili mund të jetë mjaft i ndarë nga bukuria klasike. Deri në një farë mase, bukuria ka të bëjë kryesisht me atraktivitetin e fytyrës, ndërsa atraktiviteti seksual ka të bëjë me një trup seksi.

Një element i tretë i kapitalit erotik është padyshim ai social: hiri, sharmi, aftësitë sociale në bashkëveprim, aftësia për t’i bërë njerëzit t’ju pëlqejnë, të ndihen rehat dhe të lumtur, të duan t’ju njohin dhe kur është e rëndësishme, t’ju dëshirojnë.

Një element tjetër, i katërti është gjallëria, një përzierje e formës fizike, energjisë sociale dhe humorit të mirë. Njerëzit që kanë shumë jetë brenda tyre mund të jenë njerëz jashtëzakonisht tërheqës – siç ilustrohet nga njerëzit që janë “jeta dhe shpirti i festës”.

Elementi i pestë ka të bëjë me prezantimin shoqëror: stilin e veshjes, pikturimin e fytyrës, parfumin, bizhuteritë ose zbukurimet e tjera, modelet e flokëve dhe aksesorët e ndryshëm që njerëzit mbajnë ose veshin për të njoftuar statusin dhe stilin e tyre shoqëror në botë. Monarkët dhe presidentët vishen për funksione publike për të theksuar pushtetin dhe autoritetin e tyre.

Elementi i gjashtë është vetë seksualiteti: kompetenca seksuale, energjia, imagjinata erotike, loja dhe çdo gjë tjetër që e bën një partner seksualisht të kënaqshëm. Nëse dikush është apo jo një dashnor i mirë, dihet vetëm nga partneri i tyre. Sigurisht, kjo kompetencë mund të ndryshojë jo vetëm me moshën, por edhe me kompetencën dhe entuziazmin e partnerit, duke pasur parasysh elementin ndërveprues. Një libido e fortë nuk garanton në vetvete kompetencë seksuale. Megjithatë, njerëzit me një libido të fortë kanë më shumë gjasa të fitojnë përvojën që përfundimisht çon në aftësi më të mëdha. Sondazhet e shumta mbi seksin nuk japin informacion mbi nivelet e kompetencës seksuale, por ato zbulojnë ndryshime dramatike në dëshirën seksuale në të gjitha popullatat.

Thelbi i librit të Dr. Hakim është pikërisht kjo. Pamja në vetvete është e rëndësishme, por duhet të jetë edhe më e rëndësishme. Të gjithë ata që përpiqen të përcjellin të rinjve se pamja e tyre fizike është më pak e rëndësishme se çdo gjë tjetër,ata  jo vetëm që janë  njerëz të shëmtuar fizikisht por ata janë padyshim të shëmtuar moralisht. Autorja u thotë të gjitha grave, veçanërisht atyre pa avantazhe-përparësi të tjera – si financiare, intelektuale ose situacionale, se një formë plotësisht legjitime e vetë-përparimit duhet të konsistojë në nxjerrjen e më të mirës nga prona e tyre – kapitalin erotik.

Autori është hulumtues i turizmit erotik dhe turizmit në hapësirat rurale