Shkruan: Agim Pllashniku, veteran i UÇK-së

1. “Ne nuk e pranojmë që historia e Kosovës të shkruhet vetëm nga një aktgjykim”
Për ne, lufta e UÇK-së nuk filloi në një vakum. Ajo lindi pas viteve të represionit, dhunës dhe mohimit të të drejtave themelore të shqiptarëve të Kosovës. UÇK-ja u bë pjesë e luftës së një populli për liri dhe çlirim. Prandaj ne nuk mund të pranojmë që një aktgjykim të përdoret si pikënisje për të rishkruar të gjithë historinë e Kosovës.

2. “UÇK-ja luftoi për një popull që nuk kishte më rrugë tjetër”
Kur njerëzit dëbohen nga shtëpitë e tyre, kur vriten civilë, kur fshatra të tëra digjen dhe kur një popull jeton nën represion, pyetja nuk është vetëm “pse morën armët?”. Pyetja është: çfarë duhet të bëjë një popull kur i mohohet e drejta për të jetuar i lirë në vendin e vet? Për ne, UÇK-ja ishte përgjigjja e një populli që kërkonte lirinë.

3. “Mos e harroni se kush e solli Kosovën deri te lufta”
Bota nuk duhet ta fillojë historinë e Kosovës në momentin kur UÇK-ja mori armët. Historia fillon shumë më herët. Regjimi i Millosheviqit vendosi një sistem represioni ndaj shqiptarëve të Kosovës dhe më pas lufta u shndërrua në një katastrofë humanitare. Vetë NATO dokumenton politikën e spastrimit etnik, dëbimet masive dhe dhunën që çoi në ndërhyrjen e vitit 1999.

4. “Kush e mbajti Kosovën në këmbë kur bota më në fund reagoi?”
Kur NATO ndërhyri në vitin 1999, nuk ndërhyri sepse situata ishte normale. Ndërhyrja erdhi pas një katastrofe humanitare dhe pas dështimit të përpjekjeve diplomatike. NATO e filloi fushatën më 24 mars 1999 dhe kërkoi ndalimin e dhunës dhe tërheqjen e forcave jugosllave e serbe nga Kosova.

5. “Atëherë lind pyetja që shumë njerëz në Kosovë po e bëjnë”
Nëse një popull lufton kundër një regjimi që po e dëbon, po e terrorizon dhe po i mohon të drejtën për të jetuar i lirë, si shpjegohet që sot historia e çlirimtarëve të atij populli të vendoset në qendër të një procesi ndërkombëtar penal, ndërsa historia e agresionit që e solli Kosovën në atë luftë rrezikon të mbetet në sfond? Kjo është pyetja që njerëzit në Kosovë po bëjnë dhe askush nuk duhet t’ua mohojë të drejtën për ta bërë.

6. “Ne nuk po themi se në luftë nuk ka pasur dhimbje”
Kosova ka përjetuar dhimbje të jashtëzakonshme. Por duhet të kujtojmë edhe përmasën e dhunës që përjetoi popullsia shqiptare. Tribunalet ndërkombëtare kanë dokumentuar vrasje, dëbime, dhunë dhe një fushatë të organizuar që detyroi qindra mijëra shqiptarë të largoheshin nga shtëpitë e tyre.

7. “Ne nuk pranojmë që viktima dhe çlirimtari të vendosen në të njëjtin tregim historik”
Për ne ekziston një dallim themelor: njëra anë ishte një popull që kërkonte të mbijetonte dhe të çlirohej, ndërsa në anën tjetër ishte aparati shtetëror i një regjimi që kishte ushtri, polici dhe struktura të pushtetit. Vetë Tribunalet Ndërkombëtare kanë dokumentuar përdorimin e burimeve shtetërore jugosllave dhe serbe në fushatën e dhunës dhe dëbimit në Kosovë.

8. “UÇK-ja nuk ishte arsyeja pse bota erdhi në Kosovë”
Bota nuk erdhi në Kosovë sepse Kosova ishte një vend pa probleme dhe papritur u shfaq UÇK-ja. NATO ndërhyri pas një periudhe të gjatë konflikti, dhune dhe krize humanitare. Në dokumentet e saj, NATO e lidh ndërhyrjen me politikën e Millosheviqit, dëbimet dhe katastrofën humanitare.

9. “Për ne, merita e çlirimtarëve nuk mund të fshihet”
Liria e Kosovës nuk erdhi nga një dokument i vetëm dhe as nga një person i vetëm. Ajo erdhi nga sakrifica e një populli, nga rezistenca politike dhe paqësore, nga lufta e UÇK-së dhe nga ndërhyrja vendimtare e aleatëve perëndimorë, veçanërisht NATO-s.

10. “Ne nuk kërkojmë që Evropa të harrojë viktimat”
Përkundrazi. Ne kërkojmë që Evropa të kujtojë të gjitha viktimat dhe të gjithë historinë. Por kujtesa nuk mund të fillojë dhe të përfundojë me një aktgjykim. Duhet të kujtohen edhe fëmijët, gratë, të moshuarit, familjet e dëbuara dhe mijëra njerëz që u detyruan të largoheshin nga shtëpitë e tyre. Kjo është pjesë e historisë së Kosovës dhe nuk mund të fshihet.

11. “Ajo që na dhemb është ndjenja e padrejtësisë historike”
Pikërisht këtu qëndron zemërimi i veteranëve. Ata shohin njerëz që për ta janë simbol i luftës për liri duke u dënuar në Hagë, ndërkohë që kujtojnë se lufta ishte pasojë e një regjimi që ndërkombëtarët e kishin akuzuar për një fushatë të gjerë terrori, dhune dhe dëbimi. Dokumentet e Tribunalit Ndërkombëtar flasin për një fushatë të organizuar që detyroi të paktën 700 mijë shqiptarë të largoheshin nga Kosova vetëm në periudhën mars–qershor 1999.

12. “Pyetja jonë është: pse çlirimtarët duhet të mbajnë mbi supe peshën e gjithë luftës?”
Për ne kjo është pyetja themelore. Si mund të kuptohet historia e Kosovës nëse lufta për çlirim shkëputet nga represioni që e parapriu? Ne nuk duam që bota të harrojë krimet. Duam që bota të mos harrojë pse një popull u ngrit dhe pse komuniteti ndërkombëtar në fund ndërhyri.

13. “Ne nuk duam hakmarrje; duam që historia të mos përmbyset”
Veteranët nuk duhet të shihen si njerëz që kërkojnë hakmarrje ndaj askujt. Kërkesa jonë është që historia të mos përmbyset: që viktimat e Kosovës të mos harrohen, që lufta për çlirim të mos paraqitet si burimi i tragjedisë dhe që kontributi i atyre që luftuan për lirinë e Kosovës të mos fshihet.

14. “Liria e Kosovës ka një çmim që nuk mund të harrohet”
Sot Kosova është shtet i lirë. Por kjo liri është paguar me jetë, me sakrificë dhe me një luftë që e ndryshoi historinë e vendit. Për këtë arsye veteranët e shohin veten jo vetëm si ish-luftëtarë, por si dëshmitarë të një periudhe historike. Ata kërkojnë që kontributi i tyre dhe i të rënëve të mos trajtohet sikur të mos ketë ekzistuar.

15. “Mesazhi im për Evropën është shumë i thjeshtë”
Mos e harroni pse u bë lufta e Kosovës. Mos e harroni kush e solli atë popull në prag të katastrofës. Mos i harroni njerëzit që u dëbuan, u vranë dhe humbën shtëpitë e tyre. Dhe mos e harroni se në atë moment një popull luftoi për të mos u zhdukur nga vendi i vet.
Ne nuk kërkojmë që Evropa të na japë të drejtë vetëm sepse jemi shqiptarë. Kërkojmë që historia të shihet e tëra. UÇK-ja për ne ishte luftë për çlirim. Ishte lufta e një populli për liri. Dhe asnjë aktgjykim, sado i rëndë, nuk mund ta fshijë këtë kujtesë nga mendja dhe zemra e Kosovës.
Kosova nuk kërkon mëshirë. Kosova kërkon që bota të mos harrojë pse u desh të luftohej për liri.