Skandali letrar në Panairin e Librit në Frankfurt ngre pyetje mbi tekstet e krijuara nga AI

09 tetor 2026 | 19:14

Në Panairin e Librit në Frankfurt të këtij viti, inteligjenca artificiale (AI) është një temë e nxehtë diskutimi, duke ngritur pyetje të rëndësishme mbi ndikimin e saj në industrinë e librit. Një skandal ndërkombëtar letrar ka vënë në qendër të vëmendjes tekstet e krijuara nga AI, duke nxitur debate mbi të ardhmen e krijimtarisë dhe mbrojtjen e të drejtave të autorit.

Skandali ka shpërthyer rreth autorit haitiano-kanadez Thelyson Orelien dhe romanit të tij debutues “C’etait ca ou mourir”, i cili u publikua në Kanada në pranverë. Libri, që trajton temën e migracionit global, u vlerësua gjerësisht dhe të drejtat e përkthimit u shitën në më shumë se 20 gjuhë. Megjithatë, pas publikimit në Francë, dolën akuza se libri ishte shkruar pothuajse tërësisht me ndihmën e AI, duke çuar në tërheqjen e nominimit të tij për çmimin prestigjioz Prix Goncourt.

Debati mbi përdorimin e AI në letërsi ka ndarë mendimet e ekspertëve dhe autorëve. Profesori Hannes Bajohr nga Universiteti i Kalifornisë, Berkeley, thekson se nëse origjina e teksteve nuk mund të përcaktohet me siguri, duhet të vlerësojmë cilësinë e tyre, pavarësisht nëse AI është përdorur apo jo. Ndërkohë, autorja dhe presidentja nderi e Këshillit të Shkrimtarëve Evropianë, Nina George, kundërshton këtë qasje, duke theksuar rëndësinë e mbrojtjes së të drejtave të autorit dhe duke kritikuar mentalitetin e korporatave teknologjike.

Në anën tjetër, disa autorë e shohin AI si një mjet ndihmës. Autori amerikan Luke Stoffel ka përdorur hapur AI në krijimin e kujtimeve të tij, duke e parë teknologjinë si një ndihmë për të përmbushur ëndrrën e tij të shkrimit. Ndërsa autorja afrikano-jugore Coral Hart e ka bërë AI bazën e modelit të saj të biznesit, duke publikuar më shumë se 200 romane në vit.

Në fillim të panairit, Shoqata Gjermane e Botuesve dhe Librashitësve bëri thirrje për rregullim më të rreptë të AI, duke theksuar urgjencën e kësaj çështjeje. Më shumë se 140 botues kanë nënshkruar këtë apel, por për momentin mbetet vetëm një thirrje.

Lajme të sponsorizuara

✖
Të fundit
Valon Ramushi dyshohet se qëndron prapa vrasjes së dyfishtë që…