Ambicia e Kinës për të shtrirë ndikimin e saj drejt veriut të largët po materializohet përmes një projekti të ri strategjik: krijimin e një “Rruge Polare të Mëndafshit” në Arktik. Sipas një analize të Financial Times, Pekini po investon në flotë akullthyese, infrastrukturë dhe rrugë të reja transporti që mund të riformatojnë hartën globale të tregtisë dhe sigurisë.

Simboli më i qartë i kësaj strategjie është projekti për një akullthyese të re me energji bërthamore, e aftë të përshkojë akuj deri në 2.5 metra trashësi. Zyrtarisht e paraqitur si mjet për transport dhe turizëm polar, analistët perëndimorë e shohin programin arktik të Kinës si një platformë me përdorim të dyfishtë – civil dhe ushtarak.

Sipas Financial Times, ndërsa Kina flet për kërkim shkencor dhe zhvillim tregtar, prapa skenës po ndërtohet një prani afatgjatë që përfshin bashkëpunim energjetik me Rusinë dhe patrullime të përbashkëta pranë Alaskës. Shkrirja e akullnajave ka hapur perspektivën e rrugëve detare që shkurtojnë ndjeshëm kohën e transportit midis Azisë dhe Evropës.

Rruga Veriore Detare përmes ujërave ruse mund të ulë distancën e udhëtimit me 30-40% krahasuar me Kanalin e Suezit. Pekini tashmë e ka testuar këtë korridor me linjën “China-Europe Arctic Express”, duke sinjalizuar se Arktiku po shihet si alternativë strategjike ndaj korridoreve tradicionale të kontrolluara nga NATO.

Por gara për Arktikun nuk është vetëm tregtare. Sipas analizës, rajoni ofron avantazhe ushtarake – nga pozicionimi i nëndetëseve bërthamore deri te infrastruktura satelitore – duke e kthyer atë në një pikë të re tensioni midis fuqive të mëdha.

SHBA ka reaguar duke parashikuar miliarda dollarë investime në akullthyese dhe infrastrukturë polare. Ndërkohë, Rusia bashkëpunon me Kinën, por ruan hegjemoninë e saj tradicionale në rajon.

Në thelb, siç vëren Financial Times, strategjia kineze nuk është një demonstrim i hapur force, por një ndërtim i kujdesshëm dhe afatgjatë i pranisë. Arktiku po shndërrohet kështu në skenën e radhës të rivalitetit gjeopolitik global – një hapësirë ku klima, tregtia dhe siguria ndërthuren në një lojë të re fuqish./TemA