Shkruan: Sokol Duraku

Paratë publike përbëjnë bazën e funksionimit të shtetit dhe financohen kryesisht nga taksat dhe kontributet e qytetarëve. Për këtë arsye, çdo euro e shpenzuar nga institucionet publike duhet të menaxhohet me kujdes, përgjegjësi dhe transparencë.

Megjithatë, pyetja që shtrohet shpesh është: A po përdoren drejt paratë publike?

Kjo pyetje nuk lidhet vetëm me ligjshmërinë e shpenzimeve, por edhe me efikasitetin dhe efektin që ato prodhojnë për qytetarët.

Një shpenzim mund të jetë plotësisht i ligjshëm, por nëse nuk sjell rezultatet e pritshme, atëherë ai nuk mund të konsiderohet domosdoshmërisht një përdorim i mirë i fondeve publike.

Në administratën publike shpesh vërehet një qasje ku fokusi kryesor mbetet realizimi i buxhetit të planifikuar, ndërsa më pak vëmendje i kushtohet rezultateve konkrete të investimeve dhe shpenzimeve.

Institucionet nuk duhet të maten vetëm nga shuma e mjeteve të shpenzuara, por nga ndikimi që ato mjete kanë në përmirësimin e shërbimeve publike, zhvillimin ekonomik dhe mirëqenien e qytetarëve.

Një kulturë moderne e menaxhimit financiar kërkon që çdo shpenzim të shoqërohet me objektiva të qarta, tregues të matshëm dhe vlerësim të vazhdueshëm të performancës.

Menaxhimi i parasë publike nuk është vetëm çështje teknike apo administrative. Ai përfaqëson një përgjegjësi të drejtpërdrejtë ndaj qytetarëve.

Çdo zyrtar publik që merr vendime financiare duhet të jetë i vetëdijshëm se fondet që administron nuk janë pronë e institucionit, por burime të krijuara nga kontributi i taksapaguesve.

Përgjegjësia institucionale kërkon planifikim të kujdesshëm, monitorim të vazhdueshëm dhe gatishmëri për të dhënë llogari për çdo vendim financiar.

Transparenca mbetet një nga mekanizmat më të rëndësishëm për forcimin e besimit të qytetarëve ndaj institucioneve.

Publikimi i të dhënave financiare, raportimi i rregullt mbi realizimin e projekteve dhe qasja e hapur ndaj informacionit publik krijojnë mundësi për kontroll më të mirë publik dhe përmirësim të cilësisë së qeverisjes.

Llogaridhënia nuk duhet të shihet si obligim formal, por si pjesë e kulturës institucionale. Institucionet që raportojnë hapur dhe pranojnë përgjegjësinë për rezultatet e tyre ndërtojnë besim dhe legjitimitet më të madh publik.

Në fund të fundit, paratë publike nuk janë numra në tabela financiare. Ato janë mundësi për shkolla më të mira, shërbime më cilësore, infrastrukturë më funksionale dhe një jetë më të mirë për qytetarët. Prandaj, çdo euro duhet të arsyetohet jo vetëm me dokumente, por edhe me rezultatet që prodhon në praktikë.

Përdorimi i drejtë i parasë publike nuk matet vetëm me respektimin e procedurave ligjore.

Ai matet me rezultatet që prodhohen për qytetarët, me transparencën e procesit dhe me nivelin e përgjegjësisë institucionale.

Sa më i lartë të jetë standardi i menaxhimit financiar, aq më i madh do të jetë besimi i qytetarëve në institucionet publike dhe në mënyrën se si administrohen fondet e përbashkëta.

Autori:

Sokol Duraku

Master i Shkencave Ekonomike

Ekspert Financiar Gjyqësor

Auditor

Ekspert Tatimor

Ekspert i Forenzikës Financiare