Pesë maji

për N. Buonapartin

Ai s’është më. Ashtu i palëvizur,

pasi grahmën e vdekjes pat frymuar,

trupi i mbeti pa jetë, pa kujtesë,

me të lartin shpirt shtegtuar;

Po kështu e trallisur, e çuditur,

toka ballë lajmit rri,

e heshtazi i kujton atij burri

të mbramen orë mortore,

pa menduar se kur një e ngjashme

gjurmë e këmbës njerëzore,

të përgjakurin pluhur të saj

për ta shkelur do të vi.

Ai vetëtinte mbi fron

E kundroi arti im e heshti;

Se dhe kur me zellin armiqësor,

Ra, u ringjit, e rreshti,

me mijëra zërat e rrëmujshëm

ai zënë e vet s’e pat trazuar;

Po i papërlyer lavdeve lajkatare,

E nga më burracaku poshtërimi,

tash çohet i mallëngjyer për humbjen

e shpejtë të gjithë atij vezullimi,

E mbi varr i shkrehet në një himn

që përjetë ka për t’u kënduar.

Nga Alpet tek Piramidat,

Nga Manzanari në Rin,

prej të paepurit një vetëtimë

që linte pas një përshkëndimë,

prej Shillës në Tanai shpërtheu,

e nga deti në det, aq gjatë.

Vallë qe lavdi e vërtetë?

Për brezat vendim i vështirë:

Po ne ballet Zotit ia përulim

që tek Ai deshi me aq dëshirë

shpirtit të tij krijues

më t’paanën gjurmë t’i japë.

Të torturuarin e t’ethshmin

gëzim të një fati të shënjuar,

Ankthin e një zemre që rebele

shërbente, fronin duke ëndërruar,

të atij që arriti e fitoi çmimin

e shpresës më të marrë;

Gjithçka ai provoi: Lavdinë,

më të madhe pas kërcënimit,

fitoren dhe arratinë**,

fronin dhe trishtinë e mërgimit;

Dy herë në pluhur dergjur,

dy herë ngritur në altar:

E u vetë-emërua: t’armatosur,

dy shekuj ndaj njëri tjetrit ngritur,

Të nënshtruar para tij ranë

si t’ishin fatin prej tij duke pritur,

E ai u dha qetësinë, e si gjykatës

mes tyre u shtrua.

E u zhduk: në të voglin ishull

ditët mbylli gjithë kotësi,

shenjë e një mëshire të thellë,

e një të pamase zili,

e një dashurie të pazbutur,

dh’e një urrejtje që kurrë s’u shua.

Si mbi kryet e të përmbyturit

dallga pështillet e rëndon,

dallga prej ku fatkeqi,

kur ashtu i nderë qëndron,

shikimin hedh për të shquar

më kot brigjet e largëta;

Po kështu në shpirt të tij

pirgu i lartë i kujtimeve rëndoi!

Oh sa herë brezave bëmat

e veta t’ua tregonte kërkoi,

e mbi të përjetshmet faqe,

sa e lodhur dora ra!

Oh sa herë në perëndimin

e heshtur të ditës së plogtuar,

me sytë shkrepëtitës përtokë,

me krahët gjoksit shtrënguar,

qëndroi, e ditëve të shkuara

ua ringjalli atë kujtim!

E solli ndërmend të tendave

shtegti, e të luginave shungëllim,

e flakëritjen e armëve,

e të kuajve rrapëllim,

e të prerin urdhër,

e të bindurin ekzekutim.

Ahi! Ndoshta shpirti i gulçuar

ra pas të përzgjaturit mundim,

e u pikëllua; po prej qiellit

një dorë i erdhi si shpëtim,

e drejt një ajri më të kulluar

mëshirshëm e drejtoi;

E shpurri në të shpresës

shtigje të lulëzuar,

fushave të përjetshme, me

çmimin e lumturisë së bekuar,

ku është heshtje dhe errësirë

lavdia që ai jetoi.

Bukuri e pavdekshme! I bekuari

besim triumfeve mësuar!

Shkruaje dhe këtë, gëzohu!

Se shkëlqesi më të krenuar

çnderimi i Golgotës

kurrë s’nënshtroi.

Ti prej hirit të tallazuar

shpërndaji çdo fjalë që e sëmbon:

Se zoti që plandos e ringjall,

që të zë frymën e të këshillon,

ish ai që shtratit të vetmuar

pranë i qëndroi.

Përktheu: Dritan Thomollari