Shkruan: Safet Gërxhaliu

Rritja e importeve, kur nuk shoqërohet me zgjerimin e mjaftueshëm të prodhimit vendor dhe të eksporteve, e bën ekonominë e Kosovës gjithnjë e më të varur nga tregjet e jashtme.
Në kuadër të debatit për Buxhetin e vitit 2027, sfida strategjike e Kosovës duhet të jetë shndërrimi i shpenzimeve publike në investime që rrisin prodhimtarinë, konkurrueshmërinë dhe kapacitetet eksportuese të vendit. Njëkohësisht, është e domosdoshme të konsolidohen sektorët që gjenerojnë të ardhura nga jashtë dhe të zgjerohet baza prodhuese, me qëllim të uljes së varësisë nga importet.
Nëse Kosova synon zhvillim të qëndrueshëm ekonomik, pyetja thelbësore nuk duhet të jetë vetëm sa para do të shpenzohen, por sa vlerë ekonomike do të krijojnë këto shpenzime dhe sa do të kontribuojnë në rritjen e eksporteve dhe në forcimin e pozitës së vendit në tregjet ndërkombëtare.
Debati për Buxhetin 2027 ngre çështje të rëndësishme jo vetëm për disiplinën buxhetore dhe respektimin e afateve ligjore, por edhe për vizionin ekonomik, planifikimin afatgjatë dhe aftësinë e institucioneve për t’u ofruar bizneseve dhe qytetarëve siguri dhe perspektivë për të ardhmen.
Një buxhet nuk është thjesht një dokument financiar. Ai është pasqyra e prioriteteve të një qeverie dhe dëshmon se sa investohet në arsim, shëndetësi, infrastrukturë, prodhimtari, inovacion dhe zhvillim ekonomik.
Megjithatë, madhësia e buxhetit nuk është treguesi i vetëm i suksesit. Rëndësi vendimtare ka mënyra se si shpenzohen paratë publike, sa investime prodhuese krijojnë dhe çfarë ndikimi kanë në zhvillimin ekonomik dhe në mirëqenien e qytetarëve.
Prandaj, gjatë debatit për Buxhetin 2027, Kosova duhet t’i përgjigjet një pyetjeje thelbësore: Si mund të ngushtohet hendeku ndërmjet importeve dhe eksporteve, nëse planifikimi buxhetor nuk shoqërohet me një strategji të qartë për rritjen e prodhimit vendor, nxitjen e eksporteve dhe tërheqjen e investimeve?
Sfida nuk është vetëm të kemi një buxhet më të madh nga viti në vit. Sfida e vërtetë është të ndërtojmë një ekonomi që krijon më shumë vlerë të shtuar, vende pune cilësore dhe perspektivë për të rinjtë. Kjo kërkon politika ekonomike të qëndrueshme, mbështetje konkrete për bizneset prodhuese, nxitje të investimeve dhe një orientim më të qartë drejt tregjeve ndërkombëtare.
Buxheti 2027 duhet të jetë më shumë se një plan shpenzimesh: ai duhet të shndërrohet në instrument të zhvillimit ekonomik, rritjes së prodhimit vendor dhe forcimit të eksporteve. Vetëm kështu potenciali i Kosovës mund të shndërrohet në mirëqenie dhe zhvillim të qëndrueshëm.