Mbretëria e Bashkuar ka shqyrtuar pezullimin e marrëveshjes së saj tregtare me Izraelin, pasi kishte ndërmarrë një vlerësim të ndikimit mbi pezullimin verën e kaluar.

Departamenti për Biznes dhe Tregti gushtin e kaluar ndërmori një vlerësim të ndikimit mbi pezullimin e Marrëveshjes së Partneritetit Tregtar Britani e Madhe-Izrael, marrëveshja e vazhdimësisë së vitit 2019 pas Brexit-it, përmes së cilës importet izraelite marrin trajtim preferencial tatimor dhe kryesisht hyjnë në Mbretërinë e Bashkuar pa tarifa.

Vlerësimet e ndikimit shqyrtojnë gjëra të tilla si efektet ekonomike dhe sociale të ndryshimeve dhe kuptohet se ndërmerren shpesh në politikën tregtare.

Gjithashtu kuptohet se vlerësimi është ndërmarrë si një nga përgjigjet e Mbretërisë së Bashkuar ndaj veprimeve të qeverisë izraelite në Gaza dhe Bregun Perëndimor.

Në maj të vitit të kaluar, qeveria pezulloi bisedimet për marrëveshjen e tregtisë së lirë me Izraelin.

Kjo ndodhi pasi sekretari i atëhershëm i jashtëm, David Lammy, i përshkroi komentet e ministrit izraelit të mbrojtjes mbi “spastrimin” e Gazës dhe “shkatërrimin e asaj që ka mbetur” si “të neveritshme” dhe “monstruoze”.

Por marrëveshja tregtare Britani-Izrael mbeti në fuqi.

Nuk u dha asnjë shpjegim zyrtar pse, por ministri i tregtisë në atë kohë, Chris Bryant, tha në Dhomën e Komunave në tetor se “eksportet në Izrael mbështesin mijëra vende pune në Mbretërinë e Bashkuar”.

Pezullimi i trajtimit preferencial tregtar “rrezikon pasoja të paparashikueshme dhe përçarje të konsiderueshme ekonomike për bizneset britanike”, shtoi ai në përgjigje të një pyetjeje me shkrim.

Pse gusht 2025?

Në kohën kur u krye vlerësimi, gushtin e kaluar, në Gaza u shpall zia e bukës.

Bashkimi Evropian ishte nën presion për të pezulluar pjesë të Marrëveshjes së Asociimit BE-Izrael dhe, muajin pasardhës, propozoi pezullimin e koncesioneve tregtare.

Kishte kaluar më shumë se një vit nga mendimi këshillimor i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë (GJND), i cili thoshte se shtetet duhet të parandalojnë çdo veprim ose tregti që mbështet ose ndihmon politikën e Izraelit për vendbanime në territoret e pushtuara palestineze.

Presidenti i Izraelit, Benjamin Netanyahu, tha në përgjigje të mendimit: “Populli hebre nuk është pushtues në tokën e tij, përfshirë kryeqytetin tonë të përjetshëm, Jerusalemin, as në Jude dhe Samari, atdheun tonë historik.”

Vetëm në tetor 2025 hyri në fuqi marrëveshja e fundit e armëpushimit midis Izraelit dhe Hamasit.