Shkruan: Bedri Halimi

Shtyrja e shpalljes së aktgjykimit nga Gjykata Speciale në Hagë nuk është një detaj teknik i parëndësishëm; është një moment që prek drejtpërdrejt besimin e qytetarëve te drejtësia. Kur një proces i gjatë, me peshë të madhe historike e shoqërore, zvarritet edhe pas përfundimit të seancave, lind natyrshëm pyetja: a po i shërben kjo vonesë drejtësisë, apo po e dëmton atë?
Askush nuk e mohon se këto procese janë komplekse. Dosje të mëdha, dëshmi të shumta, standarde të larta provuese, të gjitha kërkojnë kohë. Por “kompleksiteti” nuk mund të shndërrohet në një justifikim të pafund për shtyrje. Drejtësia nuk është vetëm çështje korrektësie juridike; është edhe çështje kohe. Një drejtësi që vonohet pa një shpjegim bindës, fillon të duket si drejtësi që shmang përgjegjësinë.
Zgjedhja e një afati të ri në mes të verës, në kulmin e pushimeve, e thellon edhe më shumë mosbesimin publik. Edhe nëse kjo mund të jetë thjesht rastësi procedurale, perceptimi që krijohet është i dëmshëm: sikur vendimet e mëdha kërkojnë momente me zhurmë më të ulët publike. Në një shoqëri që ka kaluar trauma dhe sakrifica, drejtësia duhet të jetë jo vetëm e drejtë, por edhe e dukshme si e tillë, pa hije dyshimi.
Edhe më shqetësuese mbetet çështja e paraburgimit të gjatë. Të mbash njerëz për një kohë kaq të gjatë në paraburgim, ndërkohë që vendimi shtyhet, e rëndon seriozisht balancën midis sigurisë procedurale dhe të drejtave themelore. Standardet ndërkombëtare kërkojnë që paraburgimi të jetë masë e jashtëzakonshme dhe e arsyetuar vazhdimisht, jo një gjendje që zgjatet deri në kufijtë e pranueshmërisë.
Në fund të fundit, drejtësia nuk matet vetëm me përmbajtjen e aktgjykimit, por edhe me mënyrën se si arrihet deri aty. Çdo vonesë pa transparencë të plotë, çdo vendim i shtyrë pa komunikim të qartë, çdo perceptim i mungesës së ndershmërisë procedurale, gërryen themelet e besimit publik.
Prandaj, ajo që kërkohet sot nuk është thjesht shpallja e një aktgjykimi, por rikthimi i besimit. Dhe besimi ndërtohet me dy gjëra: kohë të arsyeshme dhe transparencë të pakompromis. Pa këto, çdo vendim, cilido qoftë ai, rrezikon të mos pranohet si drejtësi, por të shihet si një tjetër kapitull i një procesi që ka humbur lidhjen me qytetarin.